W programie Palin PCI logopeda za każdym razem dostosowuje terapię do indywidualnych potrzeb dziecka i rodziny. Jest to dla logopedy niezwykła przygoda terapeutyczna, w której uczy się, jak słuchać, towarzyszyć i wspierać rodzinę, aby uruchomiła swoje siły i ponownie odnalazła równowagę i harmonię.

Specjalista pracujący z dzieckiem, które się jąka, musi znać różne podejścia terapeutyczne i stosować je w praktyce. Na logopedzie specjalizującym się w terapii jąkania spoczywa odpowiedzialność, by – mając na uwadze wrażliwość dziecka, poziom lęku i obaw rodziców oraz możliwości poznawcze dziecka – odpowiednio dobrał i zastosował adekwatne podejście terapeutyczne (Millard, Nicholas, Cook 2008).

Objawy jąkania pojawiają się u części małych dzieci w okresie intensywnego  rozwoju mowy i języka. Niepłynność może ustąpić samoistnie lub utrwalać się i nasilać. Kluczowa  do prawidłowego zdiagnozowania  jest odpowiedź na  pytanie: czy objawy  występujące u dziecka to zwykła niepłynność mowy, czy jąkanie?

Rozmowa z przedstawicielami czterech popularnych na świecie podejść terapeutycznych stosowanych w jąkaniu wczesnodziecięcym: dr Sheryl R. Gottwald (DCM), Elaine Kelman (Palin PCI), dr Markiem Onslowem (Lidcombe Program), Peterem Schneiderem (Mini-KIDS).

Założenia praktyki opartej na dowodach (ang. evidence-based practice, EBP) zwracają uwagę na to, że działania terapeutyczne podejmowane przez logopedę powinny być jasne, oparte na wynikach rzetelnie przeprowadzonych badań naukowych, skonfrontowane ze zdobytym zawodowym i osobistym doświadczeniem, a nadto powinny uwzględniać wartości i opinie klienta. 

Złożone patomechanizmy zaburzeń mowy oraz ich różnorodne objawy sprawiają, że terapia nigdy nie jest prosta. Pacjenci z problemami logopedycznymi stanowią duże wyzwanie dla psychologów, którzy zwykle dysponują jedynie podstawową wiedzą z tego zakresu. Tymczasem wiele metod terapii psychologicznej może się przydać w pracy nad problemami logopedycznymi. Autorka wybrała sposoby, które sprawdziły się w jej pracy z dziećmi. Ilustruje je opisami przypadków, które dowodzą, że współpraca na linii psycholog-logopeda jest korzystna, a wręcz niezbędna.

W logopedii polskiej przeważa językoznawcze podejście do diagnozy i terapii mowy. Nie zawsze jest ono wystarczające. Ważne jest, aby zwracać uwagę także na biologiczne uwarunkowanie rozwoju i zaburzeń mowy. Jest nim między innymi niedojrzałość motoryczna, wywodząca się z 1. r.ż. dziecka, która warunkuje dalszy jego rozwój.

Logopeda w swojej pracy spotyka się z różnymi przypadkami. Często wymagają one konsultacji psychologicznej. Z uwagi na rosnącą grupę dzieci z zaburzeniami mowy i zachowania logopedzi coraz częściej sięgają po pomoc innych specjalistów, w tym psychologów. Aby osiągnąć satysfakcjonujące rezultaty terapeutyczne, konieczna jest współpraca na linii nie tylko logopeda – rodzic, ale również logopeda – psycholog.

Istnieje wiele metod i technik stosowanych w terapii logopedycznej. Nie wszystkie okazują się skuteczne w pracy z każdym pacjentem. Co zrobić, gdy dana osoba wydaje się oporna na oddziaływanie klasycznej logopedii? Warto zwrócić uwagę na inne metody, którymi można wzbogacać czy uzupełniać pracę specjalisty.

W obecnej sytuacji logopeda ma słabą pozycję w dziedzinie diagnozy, choć dysponuje niezbędnymi kompetencjami i narzędziami. W skrajnie niekorzystnej sytuacji psychologowie, psychiatrzy i neurolodzy przejmą wiodącą rolę w procesie rozpoznawania większości zaburzeń mowy, pozostawiając logopedom terapię. Taki czarny scenariusz jest możliwy przy biernym zachowaniu się logopedów lub organizacji ich reprezentujących. Tymczasem warto walczyć o wizerunek logopedy jako diagnosty, a tym samym o podniesienie jego prestiżu zawodowego i społecznego.

Niezmiernie duże znaczenie w pracy diagnostycznej, klinicznej oraz terapeutycznej mają obserwacje i badania przeprowadzone blisko 70 lat temu przez francuskiego otolaryngologa Alfreda Tomatisa. Efektem jego pracy była próba kompleksowego wyjaśnienia funkcjonowania człowieka ze zwróceniem szczególnej uwagi na system słuchowy.

Nowoczesna metoda terapii słuchu, nazwana od nazwiska jej twórcy metodą Tomatisa®, polega na treningu słuchowym w celu wspierania funkcji słuchowej. Autorki wskazują na możliwości zastosowania tej metody w terapii zaburzeń funkcji poznawczych osób cierpiących na padaczkę.