Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody terapii

16 października 2017

NR 20 (Lipiec 2017)

Twoje usta wypowiedzą tylko to, co słyszy twoje ucho – Metoda Tomatisa® w praktyce klinicznej

0 276

Niezmiernie duże znaczenie w pracy diagnostycznej, klinicznej oraz terapeutycznej mają obserwacje i badania przeprowadzone blisko 70 lat temu przez francuskiego otolaryngologa Alfreda Tomatisa. Efektem jego pracy była próba kompleksowego wyjaśnienia funkcjonowania człowieka ze zwróceniem szczególnej uwagi na system słuchowy.

Założenia metody

Prace Tomatisa koncentrowały się na związkach między uchem, głosem i ruchem, a stworzona przez niego metoda opiera się na trzech głównych założeniach:

  • „Głos zawiera tylko to, co może usłyszeć ucho” – inaczej mówiąc, krtań wytwarza tylko takie dźwięki (harmoniczne), które ucho jest w stanie odebrać,
  • „Jeżeli umożliwi się ponowne prawidłowe słyszenie utraconych lub stłumionych częstotliwości, zostają one zrekonstruowane w emitowanym głosie”,
  • „Odpowiednia stymulacja słuchowa powoduje trwałą poprawę zdolności słuchania – w konsekwencji polepszenie odtwarzania dźwięków”.

Dobrze wiemy, że rozwój umiejętności swobodnej komunikacji wymaga posługiwania się uporządkowanymi zasobami językowymi, w tym prawidłowo funkcjonującym mechanizmem kontroli audio-wokalnej. Istnieje wiele sytuacji klinicznych, w których mimo właściwej budowy i prawidłowego funkcjonowania narządu słuchu oraz mowy pacjent ma poważne problemy w swobodnej komunikacji. Zakłócenia mogą przyjmować szerokie spektrum: od problemów w rozumieniu mowy (np. w centralnych zaburzeniach przetwarzania słuchowego), przez mylenie głosek dźwiękopodobnych (np. w zaburzeniach analizy słuchowej), po trudności w koncentracji uwagi (np. w nadwrażliwości słuchowej) i (lub) zaburzenia w uczeniu się (np. problemy z uwagą słuchową). Innym przykładem mogą być trudności w wydobywaniu głosu w sytuacjach społecznych, co obserwujemy u osób z mutyzmem wybiórczym.

Zaburzenia uwagi słuchowej

Dla zrozumienia problemów w słuchaniu i mowie u osób z prawidłowym słuchem fizjologicznym kluczowe znaczenie ma pojęcie uwagi słuchowej. Uwaga słuchowa to, według Tomatisa, proces aktywnego i świadomego odbierania bodźców dźwiękowych, umiejętność wydobywania z tła sygnałów istotnych i odrzucania informacji nieistotnych. Co więcej, prawidłowy proces uwagi słuchowej odbywa się bez wysiłku emocjonalnego. Obok uwagi słuchowej silnie akcentowany przez Tomatisa był aspekt pracy z głosem. Nasz głos musi być dla nas nie tylko „akceptowalny”, ale także powinien służyć dynamizowaniu myślenia oraz sprzyjać uczeniu się. Zobrazujmy to przykładami z praktyki klinicznej. Wyobraźmy sobie dzieci, które posługują się wieloma monotonnymi dźwiękami czy generują znaczną liczbę słów, którym jednak przypisuje się wyłącznie znaczenie autostymulacji. Mimo że dźwięki te mają charakter energetyzujący, de facto pozbawione są aspektu społecznego – nie służą komunikacji. Z drugiej strony spotykamy w pracy dzieci apatyczne, z głębokimi zaburzeniami uwagi. Mimo że są zdrowe pediatrycznie, mogą wykazywać znaczne trudności w aktywnym słuchaniu. Sprzężenie ucho – usta – ucho nie spełnia u nich funkcji energetyzującej w wystarczającym stopniu.

Kolejny przykład zaburzeń w działaniu pętli audio-wokalnej możemy obserwować u osób, które mają znaczne trudności wyrażające się w problemach w rozumien...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy