Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody terapii

6 marca 2018

NR 12 (Marzec 2016)

E-Mpaj – trening neuromotoryczny w terapii logopedycznej

0 293

W logopedii polskiej przeważa językoznawcze podejście do diagnozy i terapii mowy. Nie zawsze jest ono wystarczające. Ważne jest, aby zwracać uwagę także na biologiczne uwarunkowanie rozwoju i zaburzeń mowy. Jest nim między innymi niedojrzałość motoryczna, wywodząca się z 1. r.ż. dziecka, która warunkuje dalszy jego rozwój.

 

Cechy niedojrzałości neuromotorycznej 

Niedojrzałość neuromotoryczna nie jest uszkodzeniem strukturalnym ani schorzeniem neurologicznym, nie jest chorobą. Jest nieprawidłowością rozwojową, odchyleniem od normy, skutkującą trudnościami w uczeniu się, w tym również mowy. Sprawność neuromotoryczna jest jednym ze wskaźników dojrzałości ośrodkowego układu nerwowego, a fizyczne objawy niedojrzałości identyfikują grupę dzieci, które wypadły ze ścieżki prawidłowego rozwoju, lecz przy wsparciu mogą na nią powrócić.
Utrzymywanie się (brak integracji) odruchów pierwotnych, słabo wykształcone odruchy posturalne, zaburzenia równowagi i różne profile lateralizacji są dowodem na problemy rozwojowe dzieci, których przyczyna tkwi w zaburzeniach motorycznych. Konsekwencje tego rozciągają się na kształtowanie innych funkcji poznawczych. W szkoleniu podkreśla się wpływ odruchów na wzorce ruchowe i dalej na sytuację kompleksu ustno-twarzowego pacjenta oraz na rozwój jego uwagi, koordynacji, a szczególnie percepcji słuchowej.

 

Szersze spojrzenie na rozwój mowy 

Mowa nie jest tylko sprawnością motoryczną, więc należy ją oceniać razem z rozwojem innych funkcji budujących psychomotoryczną kondycję dziecka. Zatem terapeuta nie powinien zajmować się tylko artykulacją, badaniem i usprawnianiem narządów artykulacyjnych, zwłaszcza u dzieci, u których sprawność językowa jeszcze się nie rozwinęła.
 

Charakter ćwiczeń E-Mpaj („między piętą a językiem”) 

Szczególną uwagę poświęca się ruchowi i przetwarzaniu bodźców słuchowych, które mają bezpośredni związek z rozwijającą się mową. Ćwiczenia proponowane dzieciom w terapii E-Mpaj odwzorowują ruchy, które pojawiają się w ich rozwoju, a więc niejako „organizują je neurologicznie”. Ruchom tym towarzyszy mowa osoby prowadzącej, zawsze pod dyktando rytmu. Szkolenie jest przeznaczone dla tych terapeutów, którzy szukają holistycznego podejścia w pracy z pacjentem od 4. r.ż. Jest to praktyczna nauka ćwiczeń integrujących ruch z mową. Wykorzystuje ruch, słuch, wzrok, rym i rytm. Rytm dyktuje ruch, porządkuje go, czyni go efektowniejszym, a ruch buduje słowo, włącza mowę. Ruch w stosunku do mowy pełni funkcję antycypującą, przez co toruje jej drogę do rozwoju. 

W treningu neuromotorycznym przestrzega się zasady dwukierunkowego torowania impulsów z prawej półkuli do lewej i odwrotnie (ćwiczenia homolateralne i heterolateralne). Ćwiczenia są tak zaplanowane, aby wyrównywać umiejętności prawej i lewej strony zgodnie z „symetryzacją ruchów”, dzięki której przenosi się umiejętności z jednej strony ciała na drugą według „transferu bilateralnego” (Osiński W., Antropomotoryka, 2003), a przez to poprawia się przetwarzanie bodźcow różnej modalności. Z obserwacji wynika, że nie opóźnia to procesu lateralizacji. Michael Corballis z University of Auckland w artykule Lateralizacja i mit z 1980 r. twierdzi, że idea specjalizacji półkul jest przesadzona, a najbardziej skomplikowane aktywności umysłowe obejmują zbiór obszarów po obu stronach. W trakcie wykonywania zadań aktywowane są w tym samym czasie obszary z różnych miejsc w mózgu i działają razem. Zatem ćwiczenia integracji międzypółkulowej nabie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy