Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki logopedy , Otwarty dostęp

18 marca 2022

NR 48 (Marzec 2022)

Dyslalia i jąkanie – współwystępowanie w terapii

0 929

Autorki prezentują wskazówki metodyczne i rozwiązania praktyczne dotyczące współwystępowania dyslalii i jąkania. Jako koło ratunkowe wskazują logorytmikę.

Ztaką sytuacją co jakiś czas spotyka się logopeda diagnozujący dziecko w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym: słyszy zaburzenia artykulacji oraz niepłynność mowy, czyli ma do czynienia z kombinacją niewłaściwego rozwoju wymowy, wad wymowy, rozwojową niepłynnością mowy i/lub jąkaniem wczesnodziecięcym. Zaburzone są bowiem obie płaszczyzny mowy: segmentalna (realizacja głosek) i suprasegmentalna (realizacja cech prozodycznych mowy – tempa, rytmu, a czasami też pozostałych: akcentu i intonacji). Pojawia się wówczas dylemat: jak ustawić program terapii logo-
pedycznej? Od czego zacząć? Bywa też tak, że logopeda pracujący najczęściej z dyslalią nie czuje się na siłach prowadzić również terapię jąkania. Wówczas dziecko jest odsyłane do innego logopedy.
Jaki tok postępowania należy rozważyć jako wskazany i efektywny? Czy najpierw powinniśmy prowadzić terapię zaburzeń artykulacji, a dopiero potem terapię niepłynności mowy? A może odwrotnie? W niniejszym artykule swoim doświadczeniem podzielą się z czytelnikami neurologopedki, które od ponad 20 lat prowadzą również takie terapie i wzbogacają swoje doświadczenie w tym zakresie, obserwując kolejnych pacjentów.

POLECAMY

Wskazówki metodyczne

Na wstępie należy wyraźnie zaznaczyć, że nie ma jedynej słusznej receptury i drogi postępowania. Należy bacznie obserwować dziecko oraz w trakcie diagnozy rozważyć precyzyjnie wszystkie indywidualne uwarunkowania. Na pewno wskazaniem pozytywnym jest to, by dziecko szybko osiągnęło pierwszy (fragmentaryczny) sukces terapeutyczny – to da mu bowiem motywację do dalszych systematycznych działań. 
Najczęściej należy rozpocząć ćwiczenia od uzyskania polepszenia płynności mowy, a następnie przejść do pracy nad artykulacją poszczególnych głosek. W doborze kolejności głosek w terapii warto pamiętać o zasadach postępowania opisywanych w literaturze metodycznej (m.in. Banaszkiewicz, Walencik-Topiłko 2014). Dodatkowo należy pamiętać, by – jeśli możemy – wybierać najpierw głoski trwałe, a następnie nietrwałe. Będzie to bowiem spójne z terapią płynności mowy.
Czasami polepszenie stanu artykulacji zadziała pozytywnie na płynność mowy dziecka. Dzieje się tak najczęściej wówczas, gdy wymowa dziecka jest bardzo mało zrozumiała dla otoczenia. Dlatego baczna obserwacja reakcji dziecka na proponowane ćwiczenia z zakresu artykulacji i płynności mowy powinna być tu rozstrzygająca dalszy tok postępowania.
Jeżeli decydujemy się w pierwszej kolejności prowadzić terapię polepszającą płynność mowy, to pamiętajmy, że możemy wykonywać ćwiczenia z zakresu ćwiczeń wstępnych, przygotowujące do te...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy

    Anna Walencik-Topiłko

    Dr n. hum., pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Gdańskiego, adiunkt w Katedrze Logopedii UG, kierownik Podyplomowych Studiów Emisji i Higieny Głosu UG. Wykształcenie: polonista, językoznawca, logopeda (specjalizacje: neurologopedia, logorytmika, emisja głosu). Od ponad dwudziestu lat zajmuje się logopedią zarówno teoretycznie, jak i praktycznie. Jest autorką licznych publikacji naukowych, a także współautorką podręczników akademickich z logopedii i neurologopedii. Autorka książki Głos jako narzędzie oraz multimedialnych programów terapeutycznych (Czytam i piszę, Multimedialna logorytmika). Prowadzi warsztaty i szkolenia dla nauczycieli i terapeutów z zakresu logopedii i logorytmiki, oraz dla rożnych grup zawodowych z zakresu wystąpień publicznych i komunikacji językowej. Więcej informacji oraz lista publikacji: www.logawt.republika.pl.

    Anna Brych

    Absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego (kierunek: filologia polska o specjalności logopedia), ukończyła również Podyplomowe Studia Logopedyczne, Neurologopedyczne, Podyplomowe Studia Emisji i Higieny Głosu UG oraz Podyplomowe Studia Diagnozy i Terapii Psychologiczno-pedagogicznej. Od 20 lat pracuje jako logopeda w szkołach podstawowych, a od 18 lat – jako neurologopeda w Centrum Pomocowym Caritas w Gdańsku, gdzie zajmuje się terapią osób w podeszłym wieku oraz pacjentami neurologicznymi. Ponadto od 13 lat prowadzi szkolenia w placówkach oświatowych województwa pomorskiego z zakresu emisji głosu, wspierając swoje działania doświadczeniami zdobytymi przez wieloletnie kształcenie wokalne. Współpracowała z uczelniami wyższymi, prowadząc zajęcia z emisji głosu i logorytmiki.