Dołącz do czytelników
Brak wyników

Krok po kroku wskazówki przy diagnozowaniu mutyzmu

Artykuły z czasopisma | 2 marca 2018 | NR 11
348

Bardzo ważną rolę w diagnozowaniu mutyzmu wybiórczego odgrywa edukacja na temat tego zaburzenia w placówkach oświatowych, szczególnie w przedszkolach i szkołach podstawowych. Aby dziecko zostało prawidłowo zdiagnozowane i skierowane do odpowiedniego specjalisty, musi być najpierw zauważone przez nauczyciela. Dzieci cierpiące na mutyzm wybiórczy, na tle grupy rówieśniczej, nie są dziećmi rzucającymi się w oczy. Wręcz przeciwnie, to dzieci „niewidoczne psychologicznie”. Ciche, grzeczne, zawsze przygotowane, nie sprawiają problemów wychowawczych. Aby nauczyciel mógł zauważyć dziecko z mutyzmem wybiórczym, musi posiadać podstawową wiedzę na temat tego zaburzenia i charakterystycznych symptomów. 

Podczas przeprowadzania diagnozy bardzo ważne jest zebranie jak najbardziej precyzyjnych informacji na temat dziecka, jego funkcjonowania społecznego i jego rodziny. Podstawową metodą temu służącą jest wywiad psychologiczny przeprowadzany z rodzicami.

Powinien on odbywać się bez obecności dziecka. Przeprowadzając wywiad z rodzicami, należy zadbać o przyjazną atmosferę i odpowiednią ilość czasu. Często przeprowadzenie dobrego wywiadu wymaga poświęcenia na to dwóch czy trzech spotkań z rodzicami lub opiekunami dziecka; dobrze, jeżeli jest on systematycznie uzupełniany.

Podstawowe obszary, które powinny być w nim uwzględnione, to:

  1. Prezentowanie problemów

W tym obszarze ważne jest, aby dowiedzieć się:

  • co skłoniło rodziców do poszukiwania pomocy specjalisty,
  • jakie są ich oczekiwania wobec niego.
  1. Rodzina

Poruszany jest tu temat historii rodzinnej, dzięki czemu zostają uzyskane informacje o tym:

  • jaka jest struktura rodziny, 
  • który z jej członków jest najbardziej znaczący dla dziecka, 
  • czy musiało ono kiedykolwiek poradzić sobie ze stratą znaczących członków rodziny,
  • czy zdarzyły się w rodzinie przypadki późnego rozwoju mowy lub inne kłopoty z mówieniem.
  1. Wczesna historia

Zdobycie informacji na temat:

  • przebiegu ciąży i porodu, 
  • stanu zdrowia dziecka i matki w okresie poporodowym.
  1. Rozwój

Należy dowiedzieć się:

  • jak przebiegało karmienie,
  • jak dziecko spało podczas pierwszych miesięcy życia i jak wyglądają w obecnie rytuały związane ze spaniem i zasypianiem,
  • jak przebiegał rozwój motoryczny dziecka,
  • czy korzysta z toalety,
  • czy sygnalizuje swoje potrzeby fizjologiczne (szczególnie podczas pobytu w przedszkolu/szkole).
  1. Mowa i język

Rozwój mowy jest bardzo istotną kwestią, którą porusza się podczas wywiadu. Należy poświęcić jej szczególnie dużo uwagi i dowiedzieć się: 

  • w jakim wieku dziecko zaczęło wypowiadać pierwsze słowa i jak się rozwijała jego mowa, 
  • czy dziecko korzystało bądź korzysta z terapii logopedycznej, 
  • czy wg rodziców istnieją jakieś sygnały mogące świadczyć o problemie ze słuchem,
  • do kogo dziecko mówi i w jakich sytuacjach,
  • w jaki sposób porozumiewa się, kiedy nie mówi (należy zwrócić szczególną uwagę na to, w jakich warunkach dziecko przestaje porozumiewać się swobodnie),
  • czy dziecko, zdaniem rodziców, jest świadome swojego problemu, i jeśli tak, to jak się do tego odnosi. Jeśli dzieci są dwujęzyczne, trzeba również zwrócić uwagę na to:
  • w jakim języku dziecko obecnie mówi i do kogo się zwraca,
  • na ile dobrze zna drugi język,
  • w jakim stopniu odróżnia od siebie te języki.
  1. Przywiązanie i oddzielenie

Ten fragment wywiadu wskazuje na występowanie: problemów związanych z pojawianiem się lęku, objawów mutyzmu wybiórczego czy cech związanych z autyzmem. Ma na celu zdobycie informacji:

  • jak dziecko poradziło sobie z separacją od rodzica podczas pobytu w przedszkolu/szkole (jak przebiegał proces adaptacji) i jak radzi sobie obecnie,
  • czy pobyt dziecka w przedszkolu/szkole był pierwszą sytuacją, w której dziecko doświadczyło...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy