Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia z pomysłem

15 września 2017

NR 1 (Maj 2014)

Program terapii grupowej
Terapia jąkania prowadzona metodą kompleksową

0 342

Sens terapii grupowej

Jąkanie to brak płynności w mówieniu, który wynika z dyskoordynacji oddechu, fonacji i artykulacji. Zakłócenia te mogą przybierać różne formy – jawne lub ukryte. Jawne to te zachowania, które można zidentyfikować u jąkającego się, gdyż je widzimy i słyszymy. Istnieją jednak też takie objawy, których nie zauważa się łatwo. Są one związane z myślami i odczuciami osoby jąkającej się. Przykładowo dziecko początkowo unika mówienia, potem niektórych sytuacji, gdzie przewiduje, że będzie musiało wypowiadać się, a w rezultacie powoli izoluje się od świata zewnętrznego.

Głównym celem terapii jest pomoc dziecku w wyzbyciu się uporczywego jąkania, a warunkiem skuteczności jest aktywny udział dzieci w zajęciach terapeutycznych i kontynuacja ćwiczeń w domu. Niezbędnym ogniwem w terapii są rodzice, gdyż – odpowiednio przygotowani – są oni najlepszymi terapeutami dla swojego dziecka. Dom jest dla dziecka naturalnym środowiskiem, w którym wspomaganie jest najefektywniejsze. Stymulacja rozwoju dziecka jest włączona w codzienne zajęcia rodziny. Uczestniczą w niej nie tylko rodzice, ale też rodzeństwo, dziadkowie i przyjaciele domu.

Charakterystyka programu

Program ten przeznaczony jest do terapii grupowej (liczebność grupy do sześciu osób). Czas prowadzenia terapii – pięć miesięcy.

Do szczegółowej diagnozy został opracowany kwestionariusz do badania logopedycznego. Badane są: sprawność aparatu artykulacyjnego, realizacja fonemów, zasób leksykalny, poziom budowanych tekstów oraz gotowość komunikacyjna. Oceniany jest też rodzaj jąkania.

Przy konstruowaniu scenariuszy zajęć wykorzystano różnorodne metody terapii logopedycznej, aby zachęcić dziecko do rozluźnienia napięcia mięśniowego poprzez zabawę, rysunek i techniki relaksacyjne. Podpisanie kontraktu terapeuta – dziecko zapoznaje uczestników grupy z zasadami pracy w grupie i zachęca do ich przestrzegania oraz do samooceny własnej pracy.

Ogólne cele terapii

  • wyeliminowanie niepłynności mówienia (jąkania),
  • zapoznanie z podstawowymi zasadami mówienia (służą temu ćwiczenia oddechowe i fonacyjne oraz ćwiczenia artykulatorów mownych),
  • rozwój myślenia, działania, koncentracji uwagi i koordynacji wzrokowo-ruchowej,
  • modyfikacja postaw dzieci i rodziców wobec jąkania,
  • akceptacja własnej osoby,
  • zwiększenie tolerancji wobec jąkania,
  • zmniejszenie stresu komunikacyjnego.

Szczegółowe cele terapii

  • wyrobienie miękkiego ataku głosowego,
  • kształtowanie nawyku prawidłowego oddychania i fonacji,
  • zwolnienie tempa mówienia,
  • zwiększenie płynności mówienia (używanie wzorca płynnego mówienia, modelowanego przez terapeutę),
  • wzmacnianie wiary we własne siły,
  • poszerzanie zasobu słownika dziecka.

Metody terapii

  • echokorekcja, tj. mówienie w sposób zsynchronizowany z własnym echem, opóźnionym o 0,1–0,3 s w czasie, wówczas jąkanie nie pojawia się, a tempo mowy staje się zwolnione,
  • rytmizacja mówienia – rytmiczne wymawianie sylabami wyrazów i całych zdań (rytm można wyznaczyć za pomocą metronomu),
  • terapia oddechowa – w tej metodzie ważne jest poszerzenie pojemności płuc, wypracowanie oddechu brzuszno-przeponowego oraz umiejętność posługiwania się podparciem oddechowym – appagio, rozumianym jako świadome zwolnienie fazy oddechowej za pomocą kontrolowanego napięcia mięśni oddechowych,
  • technika powolnego, przedłużonego w czasie mówienia samogłosek, co znacznie redukuje zająknięcia i pozwala powrócić do normalnego mówienia.

Terapia jąkania prowadzona metodą kompleksową

  • ogólne ćwiczenia logopedyczne, mające na celu nauczenie dziecka mowy płynnej, swobodnej, bez napięcia psychicznego (ćwiczenia oddechowo-fonacyjne i ćwiczenia artykulatorów),
  • echokorekcja,
  • psychoterapia (trening Jacobsona, relaks autogenny, relaks metodą Schultza),
  • orffterapia.

Zasady terapii

  • Jąkanie jest problemem nie tylko naszego dziecka, ale całej rodziny.
  • Wytworzymy przyjazną atmosferę wokół naszej pociechy. Niech czuje się pewnie i bezpiecznie.
  • Dziecko musi czuć się bezpiecznie. Musi wiedzieć, że jest kochane bez względu na to, czy mówi poprawnie, czy też nie.
  • Słuchamy tego, co dziecko ma do powiedzenia, a nie, w jaki sposób to czyni.
  • W czasie rozmowy z dzieckiem utrzymujemy kontakt wzrokowy.
  • Wierzymy w pozytywny efekt terapii. Nie zrażamy się chwilowymi niepowodzeniami.
  • Doceniamy trud, jaki dziecko wkłada w terapię.

Terapia poprzez zabawę

Poprzez zabawę kształtują się określone postawy: akceptacja, tolerancja, pozytywna atmosfera w zespole, wzajemne zaufanie i poczucie bezpieczeństwa. Zabawy mają charakter rozluźniający, relaksujący i terapeutyczny.

Przykłady zabaw:

1. „Wszyscy są” – piosenka powitalna/pożegnalna:

Stoimy bądź siedzimy i witamy lub żegnamy się piosenką, wykonując przy tym ustalone gesty:

a) Wszyscy są, witam Was,

zaczynamy, już czas.

Jestem ja, jesteś Ty,

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy