Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki logopedy

4 października 2017

NR 15 (Wrzesień 2016)

Studium przypadku: Drama w rehabilitacji mowy dziecka z niepełnosprawnością intelektualną

0 64

Drama polega na wczuwaniu się w role, angażując ruch, mowę, myśli i uczucia. Wykorzystuje się spontaniczność dzieci, chęć do aktywnego działania, naturalną potrzebę zabawy, zgodnie ze słowami Glenn Doman: „Zabawa jest nauką, nauka jest zabawą. Im więcej zabawy, tym więcej nauki”.

Oliwia ma 9 lat. Jest dzieckiem z pierwszej ciąży. Wywiad rodzinny, ciążowy i okołoporodowy nie wykazał obciążeń. W rodzinie nie występowały przypadki żadnych poważniejszych chorób.

Ścieżka edukacyjna

W wieku 5 lat Oliwia zaczęła uczęszczać do integracyjnej klasy „0” w szkole podstawowej, gdzie znalazła się pod opieką nauczyciela wspomagającego. Nie miała problemów z przystosowaniem się do nowego otoczenia. Lubiła chodzić do przedszkola, nawiązała dobry kontakt z rówieśnikami.

W roku 2012 w sprawie Oliwii wydano orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w pierwszym etapie edukacyjnym. Zalecono także: wszechstronną stymulację rozwoju dziecka, w sferze zarówno intelektualnej, jak i społeczno-emocjonalnej, rehabilitację ruchową, mającą na celu zwiększenie napięcia mięśniowego w obrębie kończyn, zniwelowanie drżeń mięśni, rozwijanie koordynacji ruchów oraz zintensyfikowaną terapię logopedyczną, połączoną z instruktażem dla rodziców w celu kontynuowania ćwiczeń w domu. Zgodnie z orzeczeniem dziewczynka systematycznie uczęszczała również na zajęcia rewalidacyjne oraz na spotkania z pedagogiem. Pomimo ograniczeń ruchowych brała udział w lekcjach wychowania fizycznego. Lubi zajęcia ruchowe i muzyczno-taneczne.

W zakresie edukacji polonistycznej zna wszystkie litery, czyta sylaby i krótkie wyrazy. Odwzorowuje tekst, pisze niekształtnie, nie mieszcząc się w liniaturze; dodaje i odejmuje w zakresie 20.

Obecnie Oliwia jest uczennicą III klasy szkoły podstawowej. Ponowne badania w poradni psychologiczno-pedagogicznej wykazały upośledzenie w stopniu umiarkowanym. Ponieważ stan zdrowia znacznie utrudnia dziewczynce korzystanie z nauki w systemie klasowym, wydano orzeczenie o potrzebie nauczania indywidualnego. Zgodnie z zaleceniami lekarza Oliwia uczestniczy w zajęciach edukacyjnych organizowanych w szkole, takich jak: religia, język angielski, wychowanie fizyczne, zajęcia muzyczne, plastyczne, techniczne, przyrodnicze, komputerowe oraz godzina z wychowawcą. Korzysta też z zajęć logopedycznych i wspierających jej rozwój. Chętnie bierze udział w imprezach klasowych i szkolnych.

Historia choroby

Pierwsze niepokojące objawy choroby rodzice zauważyli u Oliwii ok. 4. miesiąca życia, kiedy dziecko nie opanowało umiejętności siadania. Wówczas rozpoczęto usprawnianie rehabilitacyjne. Pomimo to 22-miesięczna Oliwia trafiła do szpitala w celu diagnostyki z powodu opóźnionego rozwoju psychoruchowego. Podczas badania mózgu rezonansem magnetycznym stwierdzono neurologiczne obniżone napięcie mięśniowe w kończynach górnych i dolnych, słabo wyrażone odruchy głębokie w kończynach dolnych i uogólnione drżenia kończyn dolnych, tułowia, kończyn górnych, widoczne w pozycji stojącej. Dziewczynka siedziała i raczkowała pewnie, nawiązywała kontakt emocjonalny, lecz brakowało kontaktu werbalnego. Podczas badań dodatkowych stwierdzono zaniki korowo-podkorowe móżdżku, podwyższone transaminaty oraz cechy zapisu miogennego w EMG. Całość obrazu klinicznego potwierdziła podejrzenie zespołu móżdżkowego, być może z towarzyszącym uszkodzeniem mięśni. Diagnoza brzmiała – mózgowe porażenie dziecięce.

Diagnoza logopedyczna

Mimo że Oliwia była usprawniana ruchowo od 4. miesiąca życia, brakowało stymulacji rozwoju mowy. Rodzice przyznali, iż nie wiedzieli, że terapię logopedyczną można rozpocząć już u tak małego dziecka i że konieczna jest (wraz z rehabilitacją ruchową) stymulacja okresu przedmownego (głużenie i gaworzenie).

Kiedy poznałam Oliwię (miała wówczas 5 lat), komunikowała się za pomocą wyrażeń dźwiękonaśladowczych i samogłosek. Podczas pierwszego kontaktu z dziewczynką moją uwagę zwróciły nieprawidłowy tor oddechowy (ciągle otwarta buzia) i przetrwałe niemowlęce połykanie, co potwierdziła późniejsza diagnoza. Do analizy komunikacji dziewczynki wykorzystałam wyniki badań, zgromadzone dzięki kwestionariuszowi dr Danuty Emiluty-Rozyi Całościowe badanie logopedyczne oraz opracowaniom Elżbiety Minczakiewicz: Karta diagnostyczna oraz Karta badania motoryki (kinestezji) artykulacyjnej.

Przeprowadzona diagnoza logopedyczna wykazała nieprawidłowości w czynnościach aparatu artykulacyjnego, nieprawidłowy tor oddechowy oraz wadę zgryzu. Na dwanaście prób języka dziewczynka wykonała cztery, natomiast na taką samą liczbę prób warg – siedem. Czyli na dwadzieścia cztery próby dziewczynka zrealizowała poprawnie jedenaście. Uzyskała tym samym jeden punkt, co wskazuje na niski poziom sprawności narządów mowy.

Szczegółowa diagnoza logopedyczna wskazywała na znacznie opóźniony rozwój mowy. Stwierdzono bardzo ubogi zasób słownictwa, upraszczanie grup spółgłoskowych, metatezy, elizje, substytucje, deformacje...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy