Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zawód logopeda

4 października 2017

NR 14 (Lipiec 2016)

Nowe specjalizacje w logopedii

0 42

Wielotorowość kształcenia logopedów i brak standardów utrudnia formowanie jednolitego wizerunku zawodu logopedy i jego tożsamości. Z drugiej strony swoista moda na logopedię nie idzie w parze z jakością kształcenia ani z zapotrzebowaniem na określone usługi. Rzadko stawiane jest pytanie, jakie są oczekiwania nabywców usług logopedycznych. Poszukiwania odpowiedzi na nie doprowadziło autorado sformułowania postulatu powołania trzech nowych specjalizacji: psychologopedii, fizjologopedii i logopedii bilingwalnej.

Stan obecny

Kształcenie logopedów nie jest jednolite przede wszystkim dlatego, że logopedia nadal nie stanowi kierunku studiów. Tworzona jest jako specjalizacja w ramach filologii, pedagogiki i nauk o zdrowiu. Zostały także powołane studia unikatowe (w Lublinie, Gdańsku, Białymstoku, Olsztynie). Tak wielotorowość kształcenia i brak jego standardów utrudnia formowanie jednolitego wizerunku zawodu logopedy i jego tożsamości. Świadczą o tym chociażby pieczątki i wizytówki, na których widnieją różne określenia profesji: logopeda, specjalista zaburzeń mowy, pedagog – logopeda, psycholog – logopeda, rehabilitant – logopeda.

Logopedia nadal jest dołączana do różnych form kształcenia (np. nauczanie przedszkolne z logopedią) lub jej zakres jest rozszerzany (logopedia z audiologią, terapią pedagogiczną, językiem migowym itd.). Powstaje wątpliwość, czy takie „połączone” wykształcenie daje pełne uprawnienia do wykonywania zawodu. Ponadto nie wyjaśniono jednoznacznie, które przedmioty należy zaliczyć do bloku logopedycznego i w jakim wymiarze. Panująca dowolność podważa reputację logopedii.

Rynek usług logopedycznych

Bez wątpienia mamy nadmiar logopedów na rynku pracy, bo trudno jest wskazać powiat, gdzie nie istnieją różne formy ich kształcenia (stacjonarnego i podyplomowego). Ta moda na logopedię nie idzie w parze z jakością kształcenia ani z zapotrzebowaniem na określone usługi. Przy nadmiarze absolwentów mamy niedobór specjalistów. Logopedzi najchętniej podejmują pracę z dziećmi z dyslalią i opóźnionym rozwojem mowy. Młodzież i dorośli z afazją, dyzartrią czy jąkaniem cieszą się zdecydowanie mniejszym zainteresowaniem. Matryca usług logopedycznych jest wypełniona nierównomiernie. W niektórych obszarach jest nadmiar usługodawców, a w innych – wyraźny ich niedobór.

Oczekiwania pacjentów i odbiorców usług

Jakie są oczekiwania nabywców usług logopedycznych? To zasadnicze pytanie jest rzadko stawiane. Występuje raczej tendencja do dostosowywania klienta do oferowanej usługi niż spełniania jego potrzeb. Tymczasem w dobie daleko posuniętej specjalizacji usługobiorcy marzą o podejściu holistycznym, które nadal jest jedynie postulatem. To, że osoba z zaburzeniami mowy korzysta z usług kilku specjalistów, nie oznacza, że mamy do czynienia z podejściem kompleksowym. Nie polega ono na formalnych kontaktach, lecz na rzeczywistej współpracy, do której dochodzi nader rzadko. Z obserwacji wynika, że im więcej specjalistów zajmuje się osobą z zaburzeniami, tym są gorsze efekty terapii, gdyż rozmywa się odpowiedzialność za jej wyniki.

Pacjenci i ich najbliżsi chcą korzystać z usług bardziej wszechstronnego specjalisty, który nie odsyła do innego profesjonalisty, ale sam stara się rozwiązać problem. Innymi słowy, matka prowadząca dziecko do logopedy, psychologa i fizjoterapeuty będzie zadowolona, jeżeli trafi do usługodawcy łączącego ich kompetencje. Kontakt z nim daje szansę zaoszczędzenia czasu, zmniejszenia wysiłku i zwiększenia efektywności oddziaływania.

Tworzenie specjalizacji w logopedii

Dziedzina logopedii w ujęciu interdyscyplinarnym składa się z elementów lingwistyki, medycyny, pedagogiki i psychologii. Natomiast struktura zaburzeń mowy – w ujęciu systemowym – obejmuje czynniki lingwistyczne (np. wady wymowy, zaburzenia płynności mówienia, dysgramatyzm), biologiczne (np. wady anatomiczne narządów mowy, nadmierne napięcie mięśniowe, zabur...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy