Dołącz do czytelników
Brak wyników

Historyjki z ćwiczeniami usprawniającymi aparat artykulacyjny

Artykuły z czasopisma | 2 marca 2018 | NR 11
508

1. Ćwiczenia wstępne przy terapii rerania – etap przygotowawczy

Pościg za Dodim

POLECAMY

Pewnego dnia Tadek ze swoim psem Dodim wyszedł na spacer. Zbiegali obaj po schodach, a wszyscy sąsiedzi słyszeli ich głośne kroki (dziecko naśladuje: „dududu” – głoska [d] jest dziąsłowa, samogłoski są maksymalnie krótkie). Wybiegli z klatki, a na chodniku zwolnili. Tadek miał kalosze, które stukały po chodniku (tup, tup). Przeszli obok domu kolegi Tadka, a przez uchylone okno dobiegł ich dźwięk budzika (drrrr). Tomek chyba dopiero teraz wstawał.

Był pochmurny i zimny dzień (brrr), ale mimo tego Tadek podskakiwał wesoło (kląskanie językiem). Dodi radośnie kiwał ogonem (język przesuwa się po wałku dziąsłowym za górnymi zębami w lewo i w prawo).

W parku Tadek spotkał swoją koleżankę Anię, która również wyprowadzała na spacer psa. Dodi i Max chyba się nie polubili, warczeli na siebie i groźnie patrzyli, odsłaniając kły (wrrr). W pewnym momencie Dodi zerwał się ze smyczy i zaczął biec w głąb parku. Tadek wyruszył w pogoń za nim (język uderza bardzo szybko w wałek dziąsłowy). Wołał: Dodi! (dodi – sylaby są powtarzane wielokrotnie, głoska [d] jest dziąsłowa, samogłoski są wymawiane krótko).

Przebiegli przez park i zwolnili obok torów kolejowych, po których jechał pociąg (tudu, tudu, tudu – głoski [t] i [d] są dziąsłowe, samogłoski są skrócone do minimum). Dodi zatrzymał się, a potem skręcił w lewo. Dopiero dźwięk klaksonu wielkiej ciężarówki go zatrzymał (tidit, tidit – głoski [d] i [t] dziąsłowe, samogłoska [i] jest wymawiana krótko).

Tadek i Dodi byli bardzo zmęczeni tym biegiem (dziecko nabiera powietrze nosem, wypuszcza buzią, trzymając język na wałku dziąsłowym, wprawia apex w drgania). Mimo to chłopiec chciał jak najszybciej znaleźć się w domu, ponieważ wybierał się z tatą na basen, w którym zawsze nurkował, zaciskając nos palcami (dziecko nabiera powietrze nosem, następnie zaciska palcami nozdrza i wypuszcza powietrze ustami, kierując je na czubek języka i wprawiając go w drgania). Zapowiadał się przyjemny dzień! 

2. Ćwiczenia wstępne przy terapii mowy bezdźwięcznej i zaburzeń fonacji – etap przygotowawczy

Dżem czereśniowy

Marysia była u swoich dziadków na wsi. Mieli oni ładny dom, a wokół niego sad. Na rosnącej w nim czereśni było bardzo dużo owoców. Pewnego dnia dziewczynka wraz z babcią i dziadkiem zaczęła zrywać je z drzewa. Ale zamiast do koszyka, wkładała je do buzi (am, am). Klepała się wtedy po brzuchu i mruczała zadowolona (mmmmmm). Babcia zapytała: „Smaczne te czereśnie?”. Marysia odpowiedziała: „Mniam, mniam” (mniam, mniam) i sięgnęła rączką po kolejną. Chciała też wejść na drabinę, ale dziadek jej zabronił, mówiąc: „Nu, nu, nu! (nu, nu, nu, nu) – spadniesz!”.
Gdy zebrali wszystkie czereśnie, które wisiały na najniższych gałęziach, dziadek sam wszedł na najwyższy stopień drabiny. Kiedy sięgnął po pierwszy owoc, drabina zachwiała się, a dziadek zdążył tylko krzyknąć: „O mamma mia!” (o mamma mija, o mamma mija) i runął na ziemię. Stojąca na łące krowa zaczęła ryczeć: „Mu, mu!” (mmu, mmu, mmu). Całe szczęście, był to tylko niegroźny wypadek i dziadkowi nic się nie stało. 
Po południu babcia robiła dżem z czereśni, a Marysia jadła pyszne owoce (amm, mnniamm, amm, mnniamm – dziecko przedłuża głoski [m] i [n]). Gdy zimą będzie nakładać dżem na świeżą bułkę, przypomni sobie letnią przygodę dziadka. Była bardzo śmieszna!

3. Ćwiczenia do terapii mowy bezdźwięcznej – utrwalanie głoski [v] w izolacji i w sylabach i ćwiczenia odróżniania głosek [f]:[v]

Zimowe popołudnie

Witek siedział na łóżku w swoim pokoju i czytał komiks o walecznym wojowniku Wikingu. Za oknem była zimowa zawierucha. Wiał silny wiatr (wwwwww). Jego dźwięk przypominał trochę wycie samolotu (uuuuuu).

Do pokoju weszła mama, drżąc z zimna (w.w.w.w.w.w.). Była też przestraszona, bo gdy przechodziła obok domu sąsiadów, szczekał na nią i warczał ich pies – Fifi (wr, wr, wr). „Uf, nareszcie w domu! – powiedziała (uf, uf) – Fe, co za brzydka pogoda (fe, fe). Fifi chyba mnie nie poznał (fifi). Warczał i warczał (wr, wr, wr)”. A po chwili dodała jeszcze: „Kupiłam ci nowe trampki na WF(wuef). A tata mi mówił, że nie działa u nas Wi-Fi (wifi) – i śmiejąc się, zażartowała: Spędzimy wieczór, grając w gry planszowe!”.

4. Ćwiczenia do terapii sygmatyzmu – usprawnianie języka oraz warg i utrwalanie głoski [š] w izolacji i w nagłosie w sylabach otwartych

Kasztany

Pewnej jesieni dwa kasztany spadły obok siebie na ziemię. Wyszły ze swoich skorupek, zaprzyjaźniły się i postanowiły zwiedzić świat. Przedzierały się przez szeleszczące liście (szszsz).

Nagle ten, który szedł pierwszy, zatrzymał się i powiedział: „Cicho sza!” (cicho sza, sza, sza). Na ich drodze spała mała szara myszka. Nie chcieli jej budzić, więc wycofali się na paluszkach (język uderza w podniebienie, cofając się ku podniebieniu miękkiemu). Przesuwali się między liśćmi, szumiało im w uszach (szszsz). Po chwili zobaczyli, że ktoś maluje farbą ławkę, która stoi pod drzewem (język przesuwa się we wszystkich kierunkach na podniebieniu – jest ono „malowane”).

Obok ławki, alejką parkową, przeszły panie, które szeptały do siebie coś ważnego (sza, sza, szo, szo, szu, szu, sze, sze, szy, szy). Po nich pojawił się chłopiec, który gonił uciekającą piłkę. Uderzała ona o chodnik (kląskanie językiem). Jego kolega jadł kolejnego już cukierka czekoladowego. Kasztany pomyślały, że będzie musiał bardzo dokładnie umyć zęby (język przesuwa się po górnych zębach, a także po dolnych).

Kasztany ponownie zmieniły kierunek marszu. Po jakimś czasie spotkały dzieci, które bawiły się na placu zabaw. Większość z nich uśmiechała się od ucha do ucha, tylko jedna dziewczynka miała smutną minę (kąciki warg opadają - "podkówka"). Nie mogła znaleźć kasztanów, z których dzieci w przedszkolu miały zrob...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy