Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie z chorym w ostrym okreie udaru

Artykuły z czasopisma | 20 września 2017 | NR 6
64

Wiedza na temat udaru jest nadal mało rozpowszechniona wśród społeczeństwa, choć stanowi jedną z najczęstszych przyczyn zgonów na świecie. Wielokrotnie możemy spotkać się z interpretacją, iż do zachorowania dochodzi w wyniku porażenia słonecznego. Szerzenie wiedzy na temat udaru staje się więc konieczne, szczególnie wobec wzrostu zachorowań na tzw. choroby cywilizacyjne.

O powadze problemu świadczą statystyki. Co szósta osoba na świecie doznaje udaru. W samym województwie pomorskim w ciągu roku odnotowuje się ponad 5,5 tysiąca zachorowań.

Definicja udaru

Do niedawna udar mózgu traktowano jako jednostkę chorobową. Obecnie uważa się, że udar mózgu – zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, World Health Organization) – jest to nagłe wystąpienie ogniskowych lub globalnych zaburzeń czynności mózgu, trwających dłużej niż 24 godziny, mających naczyniowe przyczyny.

Nie jest to więc choroba, a wynik nakładających się na siebie czynników, które doprowadzają do zaburzeń krążenia mózgowego, a w konsekwencji do uszkodzenia mózgu. Określono więc czynniki ryzyka udaru, które można podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne.

Czynniki ryzyka udaru

niemodyfikowalne (czyli te, na które nie mamy wpływu):

  • wiek,
  • płeć męska,
  • etniczne,
  • predyspozycje rodzinne i genetyczne,
  • przebyte udary.

modyfikowalne (którym w dużej mierze możemy zapobiegać):

  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby serca (migotanie przedsionków),
  • zaburzenia gospodarki lipidowej,
  • cukrzyca,
  • zakażenia,
  • choroby naczyń,
  • zwężenie tętnicy szyjnej wewnętrznej,
  • dysplazja włóknisto-mięśniowa,
  • palenie papierosów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • otyłość,
  • dna moczanowa,
  • zespół bezdechu sennego,
  • zaburzenia krzepnięcia, w tym polekowe,
  • przebyty udar bądź przemijający atak niedokrwienny (TIA),
  • niedoczynność tarczycy,
  • stosowanie amfetaminy i kokainy.

W wyniku udaru mózgu:

  • 20% pacjentów umiera,
  • 15–30% wymaga pomocy osoby drugiej,
  • 40% demonstruje umiarkowaną niesprawność,
  • 10–25% wraca do pełnej sprawności.

Do udaru mózgu dochodzi, kiedy:

  • następuje ograniczenie przepływu krwi w tętnicy zaopatrującej dany obszar mózgu z powodu jej niedrożności np. z przyczyny zatorowej – wówczas mówimy o udarze niedokrwiennym,
  • w wyniku przedostania się krwi do mózgu z powodu uszkodzenia ściany naczynia krwionośnego – wówczas mamy do czynienia z udarem krwotocznym, powszechnie nazywanym „wylewem krwi”.

 UDAR MÓZGU


Rys. 1. Udar mózgu niedokrwienny i krwotoczny; opracowanie własne autorki.

Około 80% udarów stanowią udary niedokrwienne. Zarówno niedokrwienne, jak i krwotoczne powodują zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej hospitalizacji.

Objawy udaru

Po wystąpieniu pierwszych objawów, takich jak:

  • wykrzywienie twarzy, opadnięty kącik ust, opadnięcie powieki,
  • drętwienie lub niedowład kończyn,
  • zaburzenia mowy (dyzartria lub afazja),
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia równowagi,
  • zaburzenia przytomności,
  • zaburzenia świadomości,

pacjent powinien jak najszybciej znaleźć się w szpitalu.

Czasami objawy trwają kilka minut i samoistnie ustępują. Często takie przemijające objawy są lekceważone przez chorego i jego otoczenie. Najczęściej jednak powtarzają się i nie ustępują już samoistnie. Niestety, nie można przewidzieć, jaki przebieg będzie miała choroba, dlatego też bez względu na czas trwania deficytu wymagana jest natychmiastowa hospitalizacja.

Przebieg zachorowania w początkowym, ostrym okresie może być burzliwy i stanowi to poważne zagrożenie dla życia.

Szpitalny Oddział Ratunkowy

Pacjent, który zostaje przywieziony do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR = Izba Przyjęć), objęty jest natychmiastową opieką lekarza neurologa, którego zadaniem jest przeprowadzenie szeregu badań oraz zebranie bardzo szczegółowego wywiadu (od samego pacjenta...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy