Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki logopedy

2 października 2017

NR 14 (Lipiec 2016)

„Mówimy słuchem”. Metoda Tomatisa® w kontekście problemów w komunikacji.

0 240

Problemy w swobodnym posługiwaniu się mową (ang. parole) i/lub językiem (ang. language) mogą przyjmować szerokie spektrum: od zaburzeń rozumienia mowy, przez drobne wady artykulacyjne do głębokich zaburzeń w komunikacji np. u pacjentów z głęboką afazją, u których niejednokrotnie spotykamy się z rozbiciem całej struktury komunikacyjnej, zarówno na poziomie realizacji dźwięków mowy jak i systemu językowego.

Równocześnie zaburzenia w tym obszarze są istotnym wskaźnikiem występowania problemów psychopatologicznych o różnej etiologii. I tak, zaburzenia w aspekcie komunikacyjnym o typie np. zaburzeń semantyczno-pragmatycznych mogą wskazywać na występowanie całościowych zaburzeń rozwoju, u podłoża ubogiego zasobu słownictwa może kryć się niepełnosprawność intelektualna, problemy ze zrozumieniem mowy mogą wskazywać na niedosłuch a mowa dziecka, która pojawia w zależności od środowiska, w którym się ono znajduje może wiązać się z występowaniem u dziecka mutyzmu wybiórczego.

Bardzo wnikliwa znajomość prawidłowego rozwoju oraz mechanizmów patologicznych stojących za objawem jest niezbędna przy poszukaniu właściwej etiologii zaburzeń oraz skutecznej formy wspomagania czy terapii. W przypadku omawianych trudności niezbędnym etapem w poszukiwaniu przyczyn zaburzeń w realizacji zadań związanych z rozwojem mowy i komunikacji jest przede wszystkim wykluczenie obiektywnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu narządu słuchu lub artykulacji. Interesującą grupą pacjentów jest jednak znaczna część osób, która mimo prawidłowego stanu narządu słuchu oraz bez widomych innych przyczyn wykazuje wyraźne nieprawidłowości w obszarze tzw. aktywnego słuchania. Wśród tej grupy osób najczęściej wymieniane są dzieci z opóźnionym rozwojem mowy, dysleksją, trudnościami w uczeniu się, zaburzeniami uwagi oraz ze specyficznymi zaburzeniami językowymi. Według Alfreda Tomatisa, twórcy treningu słuchowego u podłoża prezentowanych wśród tych pacjentów trudności leżą nieprawidłowości w procesie tzw. uwagi słuchowej. Zaburzenie procesów biorących udział w świadomym, aktywnym słuchaniu jest wg Tomatisa związane min. z nieprawidłową pracą mięśni ucha środkowego. W efekcie dysregulacji uwagi słuchowej osoba doświadcza problemów z prawidłowym rozumieniem, zapamiętywaniem, uczeniem się, a nawet niejednokrotnie także ze swobodną komunikacją. Co więcej, problemy w tym obszarze zawsze niosą za sobą trudności w swobodnej regulacji emocji.

Pacjent znajduje się de facto w pewnym potrzasku związanym z nieadekwatną reakcją na bodźce słuchowe w tym na mowę. Wyobraźmy sobie np. sytuację, gdy niektóre dźwięki odbierane są przez dziecko w wieku przedszkolnym, jako zbyt intensywne. Nieświadomą reakcją uruchamianą przez dziecko może być np. unikanie pewnych miejsc, nadmierne rozproszenie uwagi, niepokój, rozdrażnienie, niemożność skupienia uwagi na rozmówcy czy w przypadkach głębokich zaburzeń np. zatykanie uszu i p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy