Dołącz do czytelników
Brak wyników

Współpraca z...

15 września 2017

NR 1 (Maj 2014)

Kiedy psycholog?
Współpraca psychologa i logopedy

Istnieje wiele definicji jąkania, jednak patomechanizm tego zaburzenia wśród osób zajmujących się tą problematyką nie został jednoznacznie określony. Jąkanie jest jedną z najczęściej występujących wad wymowy.

Według dr. K. Szamburskiego jąkanie jest zaburzeniem automatyzacji procesów nadawania mowy, powodującym powstawanie skurczy mięśni aparatu oddechowego, fonacyjnego i artykulacyjnego lub jednego z nich. Dzieje się tak w wyniku silnych emocji, głównie lęku.

Jąkanie ma charakter wyuczony, jest lękową reakcją warunkową. W pierwszej fazie chroni osobę przed lękiem, a jego redukcja utrwala objawy. Z czasem staje się źródłem nieprzystosowania1.

Z powyższej definicji można wywnioskować, że istota jąkania ma podłoże psychologiczne.

Czynniki te w znaczący sposób zaburzają pracę całego aparatu artykulacyjnego, powodując, nadmierne napięcie mięśni, a więc obronną reakcję organizmu.

W Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej „TOP” został stworzony model terapii jąkania przez dr. K. Szamburskiego, oparty na metodzie wystukiwania sylab, przy zachowaniu cech prozodycznych mowy. Wystukując sylaby, pacjent zwalnia tempo mówienia, które jest uzależnione od zakresu ruchu wystukiwania, i jest w stanie skontrolować oddech oraz zachować fluencję słowną.

Wielu pacjentów ma problem z natłokiem słów, których nie są w stanie wypowiedzieć w logicznej całości. Robiąc liczne dygresje, powodują, że ich wypowiedź staje się dodatkowo niezrozumiała. Metoda wystukiwania sylab pozwala na poukładanie stylistyczne komunikatów oraz upłynnienie narracji poprzez nabranie oddechu oraz pozwala na analizę tworzonych wypowiedzi. Terapia prowadzona jest w formie grupowej oraz indywidualnej, gdy dziecko jest gotowe zadaniowo do podjęcia wyżej wymienionej terapii. W związku z trudnościami w terapii oraz zauważonymi problemami o charakterze psychologicznym została nawiązana współpraca z psychologiem.

Kiedy jest potrzebna pomoc psychologa

Jąkanie jest nie tylko zaburzeniem rytmu, płynności i tempa mówienia spowodowanym desynchronizacją ruchów aparatu artykulacyjnego, fonacyjnego i oddechowego. Bardzo istotny wpływ ma związek warunkowy między mówieniem a przeżywanym jednocześnie przez podmiot lękiem (Szamburski, 2007).

Z doświadczeń psychologa z pracy z osobami z niepłynnością mowy wynika, że znaczący wpływ na nasilenie oraz przebieg jąkania mają czynniki natury psychologicznej.

Niezwykle istotna jest współpraca na tym poziomie między psychologiem a logopedą. Doświadczenia w pracy z dziećmi jąkającymi się wskazują na konieczność wielospecjalistycznej diagnozy oraz opieki.

Dzieci i młodzież, które objęte zostają pomocą logopedyczną, psychologiczną, a także nierzadko pedagogiczną i rehabilitacyjną, odnoszą największe sukcesy. Kluczowa jednak dla procesu terapii jest wnikliwa i wszechstronna diagnoza psychologiczna.

Badania przeprowadza się zwykle wtedy, gdy logopeda prowadzący przejawia wątpliwości co do rozwoju dziecka lub terapia jąkania nie przynosi satysfakcjonujących rezultatów.

Dzieci i młodzież kierowane do psychologa powinny nierzadko zostać objęte całościową diagnozą. Najczęściej w trakcie prowadzenia wywiadu rodzice, oprócz problemu niepłynności w mówieniu, zgłaszają szereg innych problemów, takich jak: nadwrażliwość emocjonalna, nadmierne przejmowanie się niepowodzeniami, lęki, wygórowane ambicje, problemy w nawiązywaniu i podtrzymy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy