Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

19 września 2017

NR 5 (Styczeń 2015)

Gesty Gora
Metoda wspomagająca terapię logopedyczną dzieci z zaburzoną kinestezją artykulacyjną

Artykuł jest specjalnie dedykowany logopedom pracującym z dziećmi z zaburzeniami mowy. Chcemy szczególnie zwrócić uwagę na wykorzystywanie gestów jako metody wspomagającej w terapii logopedycznej i pokazać, jak ważna jest wizualizacja ruchów artykulacyjnych u dzieci z trudnościami w tym zakresie.

Gesty Obrazujące Ruchy Artykulatorów (GORA) zostały opracowane z myślą zwłaszcza o dzieciach z zaburzoną kinestezją artykulacyjną, czyli dla dzieci z problemami w czuciu ułożenia narządów artykulacyjnych (Styczek, str. 20). Zaburzenia te polegają na trudności w znalezieniu ułożenia warg, języka i podniebienia miękkiego, właściwego dla konkretnego dźwięku mowy (D. Emiluta-Rozya 2013, str. 45). Metoda została opracowana i wdrożona do terapii logopedycznej małych pacjentów w Centrum Mowy i Ruchu ELF w Warszawie. Obserwacje terapeutów stosujących metodę jednoznacznie wskazują na jej skuteczność. Ćwiczenia kinestezji artykulacyjnej obejmują wielokrotne powtarzanie danego dźwięku we właściwym dla niego ułożeniu artykulatorów (Styczek, str. 33). Dodatkowe wprowadzenie gestów znacznie przyspiesza wywołanie i stabilizowanie się ćwiczonych układów artykulacyjnych. Wykorzystanie gestów jako metody wspomagającej terapię logopedyczną ułatwia dziecku znalezienie miejsca artykulacji danej głoski. Przyswajanie mowy pod wpływem wykorzystania gestów GORA odbywa się w znacznie szybszym tempie niż w toku terapii bazującej wyłącznie na powtórzeniach.

Nie bez znaczenia wydaje się fakt, że istnieje neurofizjologiczna zależność pomiędzy motoryką narządów mowy a małą motoryką, obejmującą ruchy rąk. Terapia ręki czy stymulowanie ruchomości dłoni aktywizuje w korze mózgowej ośrodek odpowiedzialny za ruchy rąk. Z uwagi na to, że sąsiaduje on bezpośrednio z obszarem zawiadującym ruchami mownymi, mamy do czynienia z pośrednim pobudzaniem ośrodka ruchowego mowy (Królak, str. 15). Również z uwagi na ten fakt stosowanie gestów i specyficznych ruchów dłoni do wsparcia artykulacji wydaje się być zasadne.

Należy jednak podkreślić, że gesty obrazujące ruchy artykulacyjne mogą, a nawet powinny być stosowane jako wsparcie terapii logopedycznej nie tylko u dzieci z zaburzeniami kinestetycznymi. Z powodzeniem można je wykorzystywać między innymi w pracy z dziećmi z zaburzonym procesem uwagi bądź pamięci słuchowej. Wizualizacja za pomocą gestów, które obrazują ruchy artykulatorów, oddziałuje na pamięć wzrokową, ułatwiając tym samym proces zapamiętywania.

Gesty GORA

GORA to specyficzne ruchy obu rąk, które w sposób obrazowy pomagają zapamiętać miejsce lub/i sposób artykulacji oraz różnicują dźwięczność poszczególnych głosek. Gestom towarzyszy głośna i wyraźna mowa. Opracowano je po to, aby osoby z zaburzoną kinestezją artykulacyjną, z zaburzonym procesem uwagi bądź pamięci mogły utrwalić realizację konkretnej głoski.

Przyswajanie mowy pod wpływem wykorzystania gestów GORA odbywa się w znacznie szybszym tempie niż w toku terapii bazującej wyłącznie na powtórzeniach.

Ruchy rąk towarzyszą płynnemu przechodzeniu między kolejnymi sylabami w obrębie wyrazu. Ważne, by podczas prezentacji wyrazu czy zdania pamiętać o wyrazistej, nawet nieco przesadnej prozodii mowy. Pomaga to w prawidłowej interpretacji wypowiedzi. Jest to szczególnie istotne w przypadku dzieci ze skłonnością do mowy skandowanej, sylabizowanej. Realizacja gestów jest zsynchronizowana z mową. Uzupełnia to, czego nie można zobaczyć na twarzy osoby mówiącej, a przez to ułatwia artykula...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy