Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki logopedy

6 marca 2018

NR 21 (Wrzesień 2017)

Diagnoza i terapia dzieci z wadą słuchu

0 439

Jakie zmiany poczyniono w obrębie diagnozy i terapii dzieci z wadą słuchu i na czym dokładnie się skupiają? Dotyczą przede wszystkim diagnozy, środków technicznych wspomagających słyszenie oraz sposobu prowadzenia terapii. Jakich zatem dokonano usprawnień i udoskonaleń w postępowaniu surdologopedycznym?

 

Diagnoza audiologiczna

Dzieci, które wiele lat temu kierowano do placówek specjalnych dla niedosłyszacych, w dzisiejszych czasach otrzymują orzeczenia do szkolnictwa specjalnego dla dzieci niesłyszących i słabo słyszących. Dziś gros dzieci z wadą słuchu uczęszcza do przedszkoli i szkół integracyjnych, a także do placówek ogólnodostępnych.
W obrębie diagnozy audiologicznej zmiany zaszły niewyobrażalne, bo czy 30 lat temu ktoś pomyślałby o badaniach przesiewowych u noworodków w drugiej dobie po urodzeniu? Na pewno nie. Dziś taka sytuacja jest standardem. W każdym szpitalu na oddziale neonatologicznym w drugiej dobie życia dzieci są poddawane badaniu przesiewowemu metodą otoemisji akustycznej w celu wykluczenia podejrzenia uszkodzenia słuchu. Jest to pierwszy poziom referencyjny programu. Dzięki Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, pod auspicjami Jerzego Owsiaka, Powszechny Program Przesiewowych Badań Słuchu u Noworodków w Polsce istnieje już 15 lat. Ruszył od października 2002 r. Dzieci z podejrzeniem uszkodzenia słuchu są kierowane na drugi poziom referencyjny, gdzie dokonywana jest dalsza diagnostyka audiologiczna. Gdy ponownie wynik badania jest nieprawidłowy, dzieci są kierowane na trzeci poziom referencyjny. Tu stopień uszkodzenia słuchu zostaje dokładnie określony i zostają dobrane aparaty słuchowe.
Badania audiologiczne w późniejszym okresie życia dziecka  są ogólnodostępne. Potrzebne jest tylko skierowanie od lekarza pediatry. Wykonuje się je w wielu ośrodkach, poradniach audiologicznych, poradniach Polskiego Związku Głuchych, niepublicznych NZOZ-ach w całej Polsce.

Technologia wspomaga słuch (lub słyszenie)

Kolejna zmiana dotyczy środków technicznych wspomagających słyszenie. Przeszło 30 lat temu dzieci miały analogowe aparaty słuchowe – pudełeczka z kabelkami podłączonymi do twardych indywidualnych wkładek. Kabelki często były przegryzane przez dzieci, a aparaty – zalewane.
Dzisiaj dzieci od urodzenia mają do dyspozycji małe cyfrowe aparaty słuchowe oraz system implantu ślimakowego. Indywidualne wkładki uszne są wykonywane z różnych materiałów: półmiękkich i miękkich. Dodatkowo w przypadku głębszych uszkodzeń słuchu jest proponowany system wspomagający FM, który został znacznie zminiaturyzowany i wbudowany w aparaty słuchowe, a nadajnik ma wielkość długopisu.

 

Kiedyś dzieci czekały kilka lat na implant ślimakowy. Dziś praktycznie nie ma kolejki. Czas oczekiwania skrócono do pół roku w różnych ośrodkach w Polsce.

 

Kiedyś dzieci czekały kilka lat na implant ślimakowy. Dziś praktycznie nie ma kolejki. Czas oczekiwania skrócono do pół roku w różnych ośrodkach w Polsce. Kiedyś rodzice marzyli o jednym implancie – dziś mają możliwość bilateralnego implantowania swoich pociech.

Obniżenie wieku rozpoczynania terapii

Największe zmiany związane są z wiekiem rozpoczynania rehabilitacji. Kiedyś do przedszkola trafiały dzieci 5/6-letnie i w tym wieku zaczynały rehabilitację. Dziś dzieci objęte są wczesnym wspomaganiem rozwoju od momentu stwierdzenia niepełnosprawności.
Rodzice starają się o opinię o wczesnym wspomaganiu, następnie w najbliższej okolicy szukają placówek, które prowadzą zajęcia w zakresie WWR: surdologopedyczne, psychologiczne, surdopedagogiczne, logorytmiczne oraz zajęcia integracji sensorycznej. Małe dzieci z wadą słuchu mogą uczestniczyć w zajęciach indywidualnych w wieku kilku miesięcy. Specjalistycznych placówek rehabilitujących dla dzieci z wadą słuchu jest coraz więcej. Początkowo istniały jedynie Specjalistyczne Poradnie dla Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu Polskiego Związku Głuchych, dziś istnieją niepubliczne poradnie NZOZ, fundacje działające na rzecz dzieci z wadą słuchu oraz przyszpitalne poradnie logopedyczne współpracujące z poradniami audiologicznymi.

 

W 2005 r. uruchomiono Ogólnopolski Program Rehabilitacji Małych Dzieci z Wadą Słuchu „Dźwięki Marzeń”. Program objął zasięgiem całą Polskę. Dzięki jego wdrożeniu pomoc uzyskało ponad 3000 dzieci.

 

Program „Dźwięki Marzeń”

W 2005 r. uruchomiono Ogólnopolski Program Rehabilitacji Małych Dzieci z Wadą Słuchu „Dźwięki Marzeń”, który był prowadzony początkowo przez Fundację Telekomunikacji Polskiej, a następnie, po reorganizacji – przez Fundację Orange. Program objął zasięgiem całą Polskę. Dzięki jego wdrożeniu pomoc uzyskało ponad 3000 dzieci. Wprowadzono rehabilitację domową dziecka, w jego domu rodzinnym. Terapeuta dojeżdżał dwa razy w tygodniu do dziecka, gdzie prowadził rehabilitację logopedyczną przez 45 min, a 15 min było przeznaczone na rozmowę z rodzicami, udzielanie im wskazówek do dalszej pracy czy konsultacji z innymi specjalistami. Systematyczna, konsekwentna współpraca z rodzicami przynosiła wymierne efekty w postaci rozwoju językowego podopiecznych Fundacji. Rodzice z niepełnosprawnym dzieckiem mogli wyjeżdżać na czternastodniowe turnusy rehabilitacyjne, dzięki którym proces terapii stawał się bardziej intensywny, rodzice mogli zapoznać się ze sobą, wymienić się doświadczeniami, uczestniczyć w wykładach prowadzonych przez różnych specjalistów.

Banki Aparatów Słuchowych

Program „Dźwięki Marzeń” pomagał rodzicom w wypożyczaniu aparatów słuchowych od momentu potwierdzenia niepełnosprawności słuchowej – po to zostały stworzone Banki Aparatów Słuchowych. W 2005 r. rodzice w Polsce czekali na orzeczenie o niepełnosprawności swoich dzieci po kilka miesięcy. Średni czas oczekiwania wynosił 8 miesięcy. Gdyby tyle czasu musiało dziecko czekać na aparaty słuchowe, krytyczny okres dla rozwoju funkcji słuchowych minąłby bezpowrotnie. Po to, by dziecko zaczęło rozwijać swoje funkcje słuchowe, uczyć się słuchać i mówić od najwcześniejszego okresu życia, stworzono Banki Aparatów Słuchowych, w których do dyspozycji audiologów znalazło się ponad 600 aparatów słuchowych różnych typów i marek. Banki Aparatów Słuchowych zostały uruchomione na trzecim poziomie referencyjnym programu badań przesiewowych słuchu, tam gdzie dokonywano dokładnej diagnozy audiologicznej i dzieci mogły od razu rozwijać swoje funkcje słuchowe. Wypożycze...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy