Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki logopedy

6 marca 2018

NR 22 (Listopad 2017)

Trudności w karmieniu wcześniaków i ich konsekwencje

0 100

Dzieci urodzone w wyniku porodów przedwczesnych częściej niż dzieci urodzone o czasie prezentują objawy zaburzeń karmienia. Dotyczy to zarówno braku zainteresowania jedzeniem, odmawiania przyjmowania określonych grup pokarmów, jak i jedzenia wybiórczego, tj. ograniczonego do bardzo wąskiej grupy produktów i konsystencji.

Zaburzenia związane z żywieniem dzieci urodzonych przedwcześnie

Doustne podanie pokarmu noworodkowi urodzonemu przedwcześnie wymaga specjalistycznej wiedzy i umiejętności. Brak takich kompetencji niesie za sobą ryzyko częstych spadków saturacji podczas karmienia, czego efektem mogą być: niedotlenienie, omdlenia i zaburzenia rytmu krążeniowo-oddechowego, krztuszenia i wymioty oraz aspiracje pokarmu do dróg oddechowych. W konsekwencji takich doświadczeń istnieje wysokie ryzyko wtórnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego oraz zachłystowego zapalenia płuc, co u wcześniaków często wymaga stosowania agresywnego leczenia (w tym również respiratorów). Efektywność karmienia w przypadku osłabionych kompetencji dziecka w zakresie koordynacji ssania – połykania − oddychania oraz obniżonych możliwości zbudowania i utrzymania napięcia mięśniowego na czas karmienia jest bardzo niska. Przejście na całkowite karmienie doustne może powodować niedobór masy ciała, a przedłużanie takiej sytuacji może skutkować niedożywieniem ilościowym. 

Reakcje dzieci prezentujących zaburzenia karmienia polegają głównie na odmawianiu jedzenia, spożywaniu zbyt małych ilości (zagrożenie niedożywieniem ilościowym) lub – w późniejszym okresie – na jedzeniu selektywnym, tj. ograniczonym do kilku produktów (w perspektywie niedożywienie jakościowe). 
Charakterystyka zaburzeń w przyjmowaniu pokarmów przez niemowlęta i małe dzieci pokazuje, że objawy pojawiają się przed 6. miesiącem życia, trwają przez co najmniej jeden miesiąc, nie pozwalają osiągnąć prawidłowej wagi ciała lub powodują jej spadek oraz mogą doprowadzić do nieprawidłowego rozwoju (za wyjątkiem medycznych i fizjologicznych czynników powodujących niewystarczające przyjmowanie pokarmów). W takich przypadkach dziecko odmawia przyjmowania pokarmu, jest niezdolne do jedzenia lub ma trudności z wykonaniem czynności pobierania pokarmu. 

Klasyfikacja zaburzeń

Podobne kryteria diagnostyczne podaje Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-IV, 2000), klasyfikacja zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego – APA. Dodatkowo podkreśla się, że zaburzenie występuje przed 6. r.ż., nie jest efektem choroby przewodu pokarmowego lub złego stanu ogólnego dziecka oraz nie wynika z zaburzenia stanu psychicznego ani z braku dostępności jedzenia. 

Aktualne wydanie Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5, 2013) zmienia nieco klasyfikację problemów określanych przez DSM-IV jako Feeding Disorders (zaburzenia karmienia) i wprowadza kategorię Avoidant/Restrictive Food Intake Disorders (unikająco-restrykcyjne zaburzenia w przyjmowaniu pokarmów). Opis diagnostyczny uwzględnia takie zachowania jak: niechęć do spożywania posiłków, brak zainteresowania jedzeniem, awersje sensoryczne do pokarmów, unikanie posiłków, przyjmowanie niewystarczających porcji jedzenia. Kryteria diagnostyczne zakładają utratę wagi lub brak przyrostów wagi właściwych dla wieku, przyjmowanie niewystarczających dla prawidłowego wzrostu i rozwoju porcji jedzenia oraz konieczność wykorzystania suplementacji lub karmienia enteralnego do utrzymania właściwego stanu odżywienia. Przytoczone zachowania należy odróżnić od zachowań będących wynikiem wpływów kulturowych, zachowań rozwojowych oraz problemów zdrowotnych wynikających z chorób somatycznych.

Doustne podanie pokarmu noworodkowi urodzonemu przedwcześnie wymaga specjalistycznej wiedzy i umiejętności. Brak takich kompetencji niesie za sobą ryzyko częstych spadków saturacji podczas karmienia, czego efektem mogą być: niedotlenienie, omdlenia i zaburzenia rytmu krążeniowo-oddechowego, krztuszenia i wymioty oraz aspiracje pokarmu do dróg oddechowych.

Klasyfikacja diagnostyczna zaburzeń psychicznych i rozwojowych w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa DC: 0–3 wśród zaburzeń zachowań związanych z karmieniem wyróżnia trudności regulacyjne, problemy związane z relacją wzajemności rodzic (opiekun) – dziecko, anoreksję niemowlęcą, sensoryczną awersję do pokarmów, zaburzenia towarzyszące problemom zdrowotnym oraz związane z obrażeniami przewodu pokarmowego. W stosunku do dwóch ostatnich ważne jest zastrzeżenie, że objawy utrzymują się mimo wyleczenia zaburzeń strukturalnych lub organicznych. Kathleen Burklow, tworząc klasyfikację uwzględniającą przyczyny zaburzeń...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy