Dołącz do czytelników
Brak wyników

Logopeda w świecie

2 sierpnia 2018

NR 26 (Lipiec 2018)

Opieka logopedyczna nad dzieckiem jąkającym się na świecie

0 114

Autorki zwróciły się prośbą do logopedów – specjalistów zaburzeń płynności mowy z ponad 40 ośrodków na świecie o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące opieki logopedycznej nad małymi dziećmi z jąkaniem w ich krajach. W artykule zaprezentowano wybrane przykłady rozwiązań.

Pomoc logopedyczna udzielana dziecku z jąkaniem i jego rodzinie jest rozwinięta na świecie w różnym stopniu i przybiera rozmaite formy. W zależności od tradycji panującej w danym kraju, od poziomu zaawansowania stosunkowo młodej dziedziny naukowej, jaką jest logopedia, oraz od przyjętych rozwiązań systemowych opieka logopedyczna wygląda nieco inaczej w Azji, Europie, Ameryce Północnej, Południowej czy w Australii. Wspólnym mianownikiem jest coraz powszechniejsza świadomość potrzeby wdrażania wczesnej interwencji logopedycznej – zapewnienia profesjonalnej konsultacji logopedycznej możliwie jak najszybciej po wystąpieniu objawów jąkania, dostarczenie rodzicom rzetelnych informacji oraz włączanie ich w proces postępowania terapeutycznego, o ile to okaże się konieczne. Co więcej – wyraźnie zauważalne jest coraz lepsze przygotowanie logopedów do wdrażania interwencji terapeutycznej we współpracy z rodzinami dzieci z zaburzeniami płynności mowy. Najbardziej dostrzegalne współcześnie tendencje w logopedii w odniesieniu do jąkania u małych dzieci to: podejmowanie działań profilaktycznych, wczesna interwencja terapeutyczna oraz maksymalne wykorzystywanie zasobów rodziny w procesie terapii. Badanie ankietowe przeprowadzono drogą elektroniczną (e-mail), a dane pozyskano od logopedów specjalizujących się w terapii zaburzeń płynności mowy z ponad 40 państw na świecie. Wybrane przykłady z 20 krajów zostały skrótowo zaprezentowane w tabeli.
Dostęp do pomocy logopedycznej w państwach, których przedstawiciele wzięli udział w badaniu, bywa różny. W niektórych krajach wciąż brakuje specjalistów nie tylko z zakresu zaburzeń płynności mowy, lecz także logopedii ogólnej, w innych z kolei logopedzi deklarują, że brak im odpowiedniego przygotowania do pracy z osobami jąkającymi się lub że czas oczekiwania na wizytę u specjalisty jest bardzo wydłużony. Problemem bywają też samozwańczy specjaliści obiecujący „wyleczenie” w bardzo krótkim czasie. Mimo to wiele państw może się poszczycić ofertą rzetelnej i kompleksowej opieki nad dzieckiem jąkającym się i jego rodziną. Co więcej, w tych krajach, gdzie logopedia stoi na wysokim poziomie, specjalistyczna pomoc logopedyczna jest stosunkowo łatwo dostępna i często w pełni refundowana. W zdecydowanej większości krajów opieka ta w przypadku dzieci z jąkaniem jest zapewniana w placówkach publicznych i prywatnych, związanych z sektorem medycznym lub edukacyjnym. Najczęściej refundowane są usługi terapeutyczne świadczone w placówkach publicznych, rzadziej – w prywatnych, choć istnieją kraje, w których opieka logopedyczna jest pełnopłatna, a także kraje, w których refunduje się ją we wszystkich rodzajach placówek. Terapię prowadzą najczęściej logopedzi ogólni oraz logopedzi specjalizujący się w zaburzeniach płynności mowy, a także specjaliści innych dziedzin, m.in. psychologowie, psychiatrzy, a nawet nauczyciele specjalni. Coraz bardziej upowszechnia się forma terapii określana mianem telepractice lub telehealth, czyli możliwość dostarczania terapii na odległość z wykorzystaniem Internetu. Opieką logopedyczną w przypadku jąkania wczesnodziecięcego obejmowane są najczęściej dzieci w wieku 2,6.–6. lat. Bardzo często terapia odbywa się z aktywnym udziałem rodziców. Typowe sesje terapeutyczne są realizowane w formie spotkań z dzieckiem i jego rodziną (indywidualnie). W niektórych krajach organizowane są również zajęcia grupowe dla dzieci, a także spotkania grupowe dla rodziców i opiekunów. Oddziaływania terapeutyczne w większości krajów obejmują podejścia zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie. Wśród stosowanych metod respondenci biorący udział w badaniu najczęściej wymieniali takie podejścia terapeutyczne jak: Palin PCI, Lidcombe Program, DCM, Restart-DCM, rzadziej Mini-KIDS. W niektórych krajach powstały programy dopasowane do potrzeb dzieci posługujących się danym językiem, np. TOHP (Islandia), Communication Play Therapy (Izrael), program Play! (Włochy), Fonograforytmiczna terapia prof. Lechty (Czechy, Słowacja). Wykorzystuje się także metody zintegrowane. Holistyczne podejście do dziecka i jego rodziny jest charakterystyczne dla postępowania terapeutycznego w wielu krajach. Do głównych celów terapeutycznych należą – zależnie od wybranego podejścia – wspomaganie procesu wystąpienia naturalnej remisji (samoistnego ustępowania objawów jąkania), wsparcie dziecka w radzeniu sobie z jąkaniem, upłynnienie mowy lub wyeliminowanie objawów jąkania. Wielu specjalistów, udzielając odpowiedzi, akcentowało potrzebę ciągłego kształcenia logopedów, umożliwianie im dostępu do wyników najnowszych badań w zakresie jąkania wczesnodziecięcego, poznawania nowych podejść terapeutycznych, budowania jednolitego zestawu narzędzi diagnostyczn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy