Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody terapii

21 listopada 2018

NR 28 (Listopad 2018)

EEG Biofeedback w logopedii i neurologopedii

0 21

EEG Biofeedback jest metodą wspomagającą i nie zastępuje tradycyjnego działania logopedy, lecz może być pomocne w rozpoczęciu terapii logopedycznej, np. u dzieci z dużym niepokojem ruchowym czy lękiem.

Metoda EEGBFB jest oparta na specjalnej technice komputerowej. Podstawą jest aparat EEG (służący do diagnostyki pracy mózgu) z funkcją EEGBFB lub uproszczony aparat EEG (wyłącznie do terapii) z przystawką do podawania stałej i natychmiastowej informacji klientowi, tzw. sprzężenia zwrotnego. To lustro, w którym klient widzi pracę swojego mózgu i uczy się ją optymalizowaćz pomocą wskazówek terapeuty, który zwraca mu uwagę na delikatne zmiany stanów fizjologicznych.

Istnieje wiele czynników zewnętrznych i wewnętrznych, które naruszają równowagę stanu fizjologicznego – do najważniejszych należą urazy i choroby, szczególnie mózgu, dalej leki, używki (alkohol, narkotyki, nikotyna, dopalacze), stres, lęk, negatywne emocje, ból oraz chroniczne zmęczenie czy wypalenie zawodowe.

Dla neurologopedy ważne jest działanie EEGBFB na korę, struktury podkorowe mózgu i na drogi nerwowe. Aktualny trend w EEGBFB wiąże się z pełną personalizacją metody szczególnie w ciężkich zaburzeniach pracy mózgu. Pomimo istnienia wielu sprawdzonych protokołów terapeutycznych pożądana jest przed treningami szczegółowa diagnostyka, obejmująca np. badanie słuchu, ale i też neurologiczna, ewentualnie psychiatryczna z diagnostyką neurofizjologiczną, tj. badanie EEG z mapą mózgu.

Dopiero po zastosowaniu EEG kwantytatywnego (minimapy) można indywidualnie i bardziej precyzyjnie dobrać terapię EEGBFB do klienta z opóźnieniem czy zaburzeniem rozwoju mowy z różnych centralnych przyczyn, w opóźnieniu rozwoju psychomotorycznego, w autyzmie, w padaczkach, w dysfazji rozwojowej, w afazji, po urazie czy udarze mózgu, operacjach mózgu, a także w specyficznych zaburzeniach uczenia typu dys- (dysleksji, dysgrafii, dyskalkulii, dyspraksji itp.).

Zanim zaczną się treningi, należy skonstruować plan terapii. Na początek trzeba zapewnić wzajemny dobry kontakt terapeuta – pacjent oraz, co ważne dla dziecka, bezpieczeństwo i pozytywne wrażenia dzięki np. obecności rodzica w pierwszym pokazowym treningu, a czasem w kolejnych spotkaniach. Następne kroki dotyczą wywiadu, badania logopedycznego, skierowania na badanie EEG, mapę mózgu i inne potrzebne badania oraz pełnej informacji o terapii i jej przebiegu dla klienta czy rodziców dziecka. Plan terapii obejmuje zawsze 10 lub 20 spotkań treningowych, po których ocenia się wyniki terapii. W tym celu specjalista ogląda wydruki z każdego treningu, uzupełnia krzywą uczenia (wykres postępów uczenia się rysowany komputerem), analizuje uzyskane wyniki kliniczne i bada pacjenta oraz przeprowadza z nim rozmowę (w przypadku dziecka – uczestniczą w niej rodzice i dziecko). W czasie terapii należy śledzić obiektywne i subiektywne dane, np. informacje o jakości snu, o dodanych lekach, o ważnych zdarzeniach w rodzinie, w pracy czy w szkole. Gdy strony podejmą decyzję o zakończeniu terapii, również powinno zostać wykonane badanie końcowe, podobnie jak w przypadku badania wstępnego i po każdych 20 treningach. Terapeuta powinien pisemnie podsumować uzyskane wyniki i oddać oryginał pacjentowi (lub jego rodzicom). Kopię należy zostawić w archiwum gabinetu EEGBFB.

Zaleca się również zasięgnąć opinię np. nauczyciela wychowawcy, dotyczącą zmian w zachowaniu dziecka.

Przeważnie trwające kilka minut treningi (czas 1 treningu zależy od współpracy pacjenta, a stopniowo ulega wydłużeniu) odbywają się 2–3 razy w tygodniu lub częściej (np. po urazie lub udarze mózgu), z uwzględnieniem możliwości pacjenta, przez pewien czas. Ten z kolei jest definiowany powagą podstawowych zaburzeń, szybkością procesu uczenia się (krzywą uczenia) oraz towarzyszącymi zaburzeniami. Indywidualnie w treningach są ustalane okolice i pasma fal mózgowych. Czas trwania treningów wynosi od 3 miesięcy do kilku lat, a uzyskane wyniki są długotrwałe (niekiedy wymagają krótkiego przypomnienia). Maksymalnie po 40 treningach zaleca się trwającą 1 lub 2 miesiące przerwę...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy