Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia z pomysłem

12 października 2017

NR 17 (Styczeń 2017)

Wykorzystanie nowych regulatorów funkcji MFS w pracy logopedy (część IV)

0 484

Leczenie za pomocą systemu regulatorów funkcji MFS Kid pacjentów z wadami zgryzu i zaburzeniami oddychania i połykania-podsumowanie cyklu poświęconego koncepcji hierarchii funkcji czynnościowych jamy ustnej.

Praktyka pokazuje, że leczenie ortodontyczne w przypadku zaburzeń zgryzu jest najskuteczniejsze, gdy pacjent zostaje objęty terapią skojarzoną, opartą na współpracy specjalistów, w tym ortodonty i logopedy. Kiedy trzeba rozpocząć leczenie? Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Wszystko zależy od indywidualnego przypadku. Na pierwszy plan wysuwa się zapobieganie zaburzeniom zgryzu. Wczesne leczenie ortodontyczne stosuje się w początkowym okresie rozwojowym dziecka, kiedy nieprawidłowości jeszcze nie spowodowały poważnych zaburzeń w czynnościach oraz morfologii. Wiąże się ono z mioterapią, reedukacją i ewentualnie z drobnymi interwencjami, np. podcięciem wędzidełek czy opiłowaniem guzków zębów mlecznych. Decydujące znaczenie ma określenie przyczyny zaburzeń zgryzowych. Lekceważenie bądź nierozpoznanie patomechanizmu przedłuża czas terapii, a nawet może zakończyć długotrwałe leczenie niepowodzeniem. Warto przypomnieć tu o koncepcji hierarchii funkcji czynnościowych jamy ustnej, opisanej w 1. części cyklu artykułów. Kolejność reedukowanych funkcji musi być przestrzegana, a oddychanie przez nos jest funkcją podstawową.

Postępowanie lecznicze determinuje wiele czynników, między innymi wiek pacjenta i rodzaj zaburzenia. Nieprawidłowości w obrębie narządu żucia występujące u dzieci w późnym dzieciństwie oraz u młodzieży są przeważnie niewyleczonymi odchyleniami czynnościowo-morfologicznymi z okresu wczesnego dzieciństwa.

Czynniki kształtujące narząd żucia

Prawidłowa budowa kości zależy w dużym stopniu od kształtującego działania siły pociągania i nacisku odpowiednich grup mięśniowych. Pod wpływem ich czynności dochodzi do wzrostu i rozwoju kości. Prawidłowa czynność mięśni wpływa nie tylko na budowę kości szczęk i stawów skroniowo-żuchwowych, ale także na prawidłowe wzajemne położenie żuchwy w stosunku do szczęki oraz harmonijny kształt i wielkość łuków zębowych. Nieprawidłowa czynność ujawniająca się zaburzoną równowagą napięcia i siły antagonistycznych grup mięśni wpływa niekorzystnie na wzajemne położenie żuchwy w stosunku do szczęki. W narządzie żucia uwidacznia się to nieprawidłowościami zgryzowo-zębowymi.

Skoro nieprawidłowa czynność mięśni może powodować zaburzenia w obrębie narządu żucia, to odpowiednia jej zmiana powinna działać leczniczo, prowadząc do wyrównania powstałych zniekształceń. Tę poprawę można uzyskać poprzez ćwiczenia mięśniowe zwiększające napięcie i siłę mięśni hipotonicznych oraz zmniejszające napięcie mięśni hypertonicznych.

W leczeniu klinicznym rozróżnia się ćwiczenia mięśniowe czynne oraz bierne. Ćwiczenia bierne polegają na stosowaniu masażu lub aparatów. Istotą ćwiczeń czynnych jest świadome napinanie i rozluźnianie mięśni hipotonicznych. Ćwiczenia mięśniowe bierne można stosować w każdym okresie życia, natomiast ćwiczenia mięśniowe czynne wymagają świadomego współdziałania dziecka.

Przypadek 1

Chłopiec w wieku 4 lat. Diagnoza nominalna: środowiskowe opóźnienie rozwoju mowy.

Podczas badania sprawności aparatu artykulacyjnego zdiagnozowano: skrócenie wędzidełka podjęzykowego, niskie napięcie w strefie orofacjalnej, infantylny typ połykania. Stwierdzono również nieprawidłowy tor oddychania − przez usta inieprawidłową pozycję spoczynkową języka − horyzontalną.

Fot. 1. Widok pacjenta przed leczeniem. Słabe napięcie mięśni strefy orofacjalnej, oddychanie przez usta

Fot. 2. Pacjent z obturatorem ust. Widoczne napięcie mięśnia okrężnego ust, wym...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy