Sytuacja zmienia się jednak wówczas, gdy lokalizują się one w obszarach szczególnie wrażliwych funkcjonalnie, takich jak okolica czołowo-ciemieniowa. Struktury tego regionu odpowiadają za planowanie ruchów, kontrolę wykonawczą, integrację czucia somatycznego, precyzyjne sterowanie ruchami orofacjalnymi oraz szeroko rozumiane procesy językowe i poznawcze. Nawet guz o łagodnym charakterze, wywodzący się z komórek pajęczynówki, może – przez długotrwały ucisk lub drażnienie kory – doprowadzić do istotnych trudności komunikacyjnych oraz zaburzeń funkcji, które z punktu widzenia neurologopedy stanowią wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne.
Okolica czołowo-ciemieniowa odgrywa szczególnie istotną rolę w rozwoju mowy i funkcji poznawczych dziecka, ponieważ odpowiada nie tylko za planowanie ruchowe i integrację czuciowo-ruchową, ale także za rozwój funkcji wykonawczych, samokontroli, inicjacji działania oraz organizacji zachowania językowego. U dziecka struktury te znajdują się wciąż w fazie intensywnego dojrzewania, co sprawia, że obecność guza w tym rejonie zaburza nie tylko obecne funkcjonowanie, lecz również sam proces rozwoju kompetencji komunikacyjnych. W przeciwieństwie do osoby dorosłej, która utraciła już wykształcone wcześniej funkcje, dziecko często nie zdążyło ich jeszcze w pełni nabyć, co nadaje zaburzeniom charakter zarówno deficytów, jak i opóźnień rozwojowych (Albright, Pollack, Adelson 2015).
Z punktu widzenia neurologopedy niezwykle ważne jest zrozumienie mechanizmu sprzężenia zwrotnego między czuciem a ruchem w obrębie aparatu artykulacyjnego. Płat ciemieniowy odpowiada za precyzyjny odbiór informacji z narządów mowy, a płat czołowy – za ich planowanie i wykonanie. Jeśli ta współpraca zostaje zaburzona przez długotrwały ucisk guza lub czasowe wyłączenie struktur na skutek zabiegu neurochirurgicznego, dziecko może doświadczać trudności w prawidłowym różnicowaniu ruchów języka, warg i żuchwy, zaburzeń płynności artykulacyjnej, niepewności ruchowej oraz obniżonej kontroli nad przebiegiem wypowiedzi. W konsekwencji mowa może stać się wolniejsza, mniej precyzyjna, a dziecko może unikać spontanicz...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
- Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
- Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
- ...i wiele więcej!
Dołącz do 5000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z podopiecznym z zaburzeniami mowy.
Otrzymuj co 2 miesiące sprawdzone narzędzia do pracy dla logopedów i neurologopedów. Rozszerzaj swój warsztat pracy z podopiecznym z różnorodnymi zaburzeniami mowy.