Dołącz do czytelników
Brak wyników

Współpraca z...

12 października 2017

NR 18 (Marzec 2017)

Postępowanie ortodontyczne w leczeniu rozszczepów wargi i podniebienia

0 80

Ze względu na specyfikę wady rozwojowej, jaką jest rozszczep, jego leczenie wymaga postępowania łączącego wysiłki wielu specjalistów: pediatry, chirurga, stomatologa, ortodonty, laryngologa, logopedy, foniatry, psychologa i pedagoga.

Czym jest rozszczep?

Rozszczep jest wadą rozwojową polegającą na niepołączeniu się w życiu płodowym odpowiednich wyrostków, z których powstają twarz oraz jama ustna. Rozszczepy podniebienia pierwotnego i wtórnego zaliczają się do najpoważniejszych, a zarazem najczęściej występujących wad rozwojowych twarzowej części czaszki (Ellis III 2001). Etiopatogeneza rozszczepów nie jest do końca wyjaśniona, wiadomo jednak, że na ich powstanie mają wpływ czynniki genetyczno-środowiskowe. Obecnie większość wad rozszczepowych rozpoznaje się już w okresie ciąży podczas badania ultrasonograficznego (USG).

Częstość występowania rozszczepów według różnych źródeł określa się na 1,5–2/1000, a w Polsce wartość ta wynosi około 1,7/1000 na żywo urodzonych noworodków (Matthews--Brzozowska 2007).

Klasyfikacje rozszczepów

Istnieją różne klasyfikacje rozszczepów, jednak do najczęściej stosowanych należy podział embriologiczny, który wyróżnia rozszczepy podniebienia pierwotnego i wtórnego. Do podniebienia pierwotnego należą: warga, wyrostek zębodołowy oraz część podniebienia twardego do otworu przysiecznego, natomiast w skład podniebienia wtórnego wchodzą dalsza część podniebienia twardego (za otworem przysiecznym) oraz podniebienie miękkie. Podział anatomiczny rozszczepów dotyczy konkretnych struktur, np. wargi, wyrostka zębodołowego oraz podniebienia. Najczęściej jednak stosowaną klasyfikacją jest Międzynarodowa Klasyfikacja Wad Wrodzonych, będąca częścią Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10). Rozszczepy oznacza się literą Q i następującymi liczbami: 35 – rozszczep tylko w obrębie podniebienia, 36 – rozszczep wargi, 37 – rozszczep wargi i podniebienia (może być jedno- lub obustronny) (Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 2007).

Zaburzenia morfologiczne w postaci zniekształceń twarzy i szczęk oraz czynnościowe w postaci np. niewyraźnej mowy, problemów z gryzieniem i żuciem itp. odbijają się niekorzystnie na rozwoju psychicznym i społecznym, stwarzając przy tym problemy organizacyjne opieki zdrowotnej dla tych dzieci.

Leczenie, rehabilitacja i terapia rozszczepów

Leczenie rozszczepów wymaga podejścia interdyscyplinarnego. Takie leczenie opiera się na współpracy zespołów specjalistów: pediatrów, chirurgów, stomatologów, ortodontów, laryngologów, logopedów, foniatrów, psychologów i pedagogów.

Obecnie w Polsce dzieci z rozszczepami objęte są Programem ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki, opartym na standardach europejskich, który zapewnia nieodpłatne leczenie do 18. r.ż. (Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 2007). Program obejmuje specjalistyczne leczenie ortodontyczne dzieci z rozszczepami podniebienia (o znacznym nasileniu wady, określanym wskaźnikiem GOSLON III, IV i V), ale również z innymi wrodzonymi wadami rozwojowymi twarzy, związanymi m.in. z zespołem Downa, zespołem Aperta, zespołem Pierre’a Robina czy dysplazją ektodermalną (Wykaz ośrodków, w których realizowany jest program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 2006).

Zadania i standardy postępowania chirurgiczno-ortodontycznego w poszczególnych okresach życia dziecka z rozszczepem wargi lu...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy