Onkologopedia – droga rozwoju i nowe horyzonty

Temat numeru

Logopedia w ostatnim czasie przechodzi wiele przemian. Zauważalny jest jej intensywny rozwój jako profesji zarówno w sektorze medycznym, jak i w szkolnictwie. Ponadto wciąż toczy się dyskusja wokół ustanowienia logopedii samodzielną nauką. Trwają również prace legislacyjne nad przyjęciem ustawy o zawodzie logopedy. Na tle tych wszystkich działań rozwijają się nowe kierunki logopedyczne. Zwracając uwagę na rozwój naukowy i empiryczny logopedii, kierunki te stają się nie tylko specjalnościami lub specjalizacjami (szczegółowym wykształceniem w jednym z działów), lecz również subdyscyplinami (wyodrębnionymi częściami większej dyscypliny naukowej skupiającej się na węższym obszarze).

Jak zauważa Mirosław Michalik (2021, s. 12) w artykule Podmiot logopedii. Szkic metodologiczny, „Logopedia jako całość ma strukturę szkatułkową – na zewnątrz znajduje się najbardziej rzucająca się w oczy praktyka, pod nią skrywa się nauka, zawierająca w sobie metanaukowe, metodologiczne jądro. Dla niektórych jest ono po prostu twardą pestką w soczystym i słodkim owocu, dla innych skarlałą, najmniejszą matrioszką”. Autor podkreślił m.in., że w rozwoju logopedii istotne jest łączenie praktyki z kształtowaniem teorii. Zawód logopedy w Polsce został wpisany na listę zawodów około trzydziestu lat temu (choć genezę logopedii datuje się na początek XIX w.).
Prekursorami logopedów byli najczęściej lekarze, pedagodzy i językoznawcy, którzy w codziennej praktyce spotykali się z różnymi problemami związanymi z mówieniem i komunikowaniem się (Kuskowska 2023). 
 Na tym tle wciąż rozwija się metodologia i teoria logopedyczna. Już w latach 60. XX w. Leon Kaczmarek (1991a, s. 5), definiując przedmiot logopedii, pisał o niej jako o samodzielnej, multidyscyplinarnej, będącej składową bloku humanistyczno-biologicznego dyscyplinie. Logopedia współcześnie jest definiowana jako „nauka o biologicznych uwarunkowaniach języka i zachowań językowych” (Grabias 2010/2011, s. 9). Z kolei zawód logopedy wiąże się z opanowaniem konkretnej wiedzy, ze zdobyciem kluczowych umiejętności oraz rozwinięciem odpowiednich kompetencji społecznych. Co więcej, dostrzega się, że logopedia (poza mową) zajmuje się także problematyką zaburzeń czynności prymarnych, w tym połykania i trudności pokarmowych (Kaczorowska-Bray, Milewski 2024). Już w tym momencie warto nieustannie podkreślać łączność podejścia medycznego (m.in. anatomia i fizjologia), językoznawczego (mowa i język) i pedagogicznego (nauczanie) w logopedii.

POLECAMY

Onkologopedia – droga rozwoju

Nie da się ukryć, że kierunki kształtowania logopedii często są odpowiedzią na rosnące potrzeby społeczeństwa...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do 5000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z podopiecznym z zaburzeniami mowy.

Otrzymuj co 2 miesiące sprawdzone narzędzia do pracy dla logopedów i neurologopedów. Rozszerzaj swój warsztat pracy z podopiecznym z różnorodnymi zaburzeniami mowy.

700 artykułów online
11 lat doświadczenia
Dostęp online i offline
70 numerów archiwalnych
5 filmów szkoleniowych
50 autorów – specjalistów
Forum Logopedy • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    Dr nauk hum., psycholog, adiunkt Zakładu Pedagogiki Specjalnej i Logopedii, kierownik Pracowni Logopedycznej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Organizatorka konferencji i szkoleń. Prowadzi stronę onkologopeda.pl poświęconą osobom z zaburzeniami mowy o podłożu onkologicznym. Autorka książki Onkologopedia - logopedia wobec chorób nowotworowych. Członkini Śląskiego Stowarzyszenia Osób bez Krtani. Prowadzi turnusy logopedyczne dla osób po usunięciu krtani i rekonstrukcjach twarzy.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI