Odzyskiwanie głosu po laryngektomii całkowitej – możliwości i występujące trudności

Numer ten był o tyle wyjątkowy, że zawierał wiele rozdziałów wprowadzających logopedów w świat laryngektomowanych, a mianowicie:

• Czy tylko głos utracony i odzyskany? oraz Logotomy w służbie laryngektomowanym autorstwa Magdaleny Fabczak, Nauka głosu i mowy przełykowej Hanny Owczarzak, Siła motywacji Anny Kostyry-Kozy, Zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne dla logopedów pracujących z osobami po laryngektomii Anny Żebryk-Stopy i Danuty Kuśnierkiewicz, w których szczegółowo opisano konsekwencje laryngektomii oraz sposoby uczenia mowy przełykowej,
• O badaniach i rehabilitacji głosu – wywiad z prof. Bożeną Wiskirską-Woźnicą, z którego czytelnicy i czytelniczki uzyskali wiedzę na temat m.in. badań profilaktycznych krtani,
• Proteza głosowa. Metoda rehabilitacji głosu po laryngektomii całkowitej Piotra Dąbrowskiego, w którym scharakteryzowano uwarunkowania implantacji pierwotnej i wtórnej protezy głosowej umożliwiającej wywołanie mowy przetokowej,
• Stowarzyszenia osób po operacji usunięcia krtani – laryngektomii całkowitej prof. Anny Sinkiewicz, w którym opisano wartość działalności pacjenckiej,
• Mowa zastępcza. Psychologiczne spojrzenie na terapię logopedyczną osób po laryngektomii całkowitej Agnieszki Hamerlińskiej-Lateckiej oraz Emocjonalne konsekwencje zaburzeń komunikacji u osób leczonych z powodu nowotworów głowy i szyi Katarzyny Cieślak, Justyny Kędziory-Antkowiak, Danuty Kuśnierkiewicz i Marii Kuśnierkiewicz, które poświęcono opisowi sfery emocjonalnej istotnej w procesie terapeutycznym,
• Postępowanie fizjoterapeutyczne u chorych po całkowitym usunięciu krtani prof. Sławomira Marszałka i prof. Wojciecha Golusińskiego, w którym podkreślono znaczenie aktywności fizycznej w procesie odzyskiwania zdrowia przez pacjentów po laryngektomii całkowitej.

Mimo upływu lat wiedza przekazana w wyżej wymienionych artykułach pozostaje aktualna do dziś i stanowi fundament dla wielu kształcących się oraz dbających o samorozwój logopedów. Jednocześnie warto zwrócić uwagę na to, że w ciągu tych jedenastu lat doceniono i rozpowszechniono możliwość implantowania zastawek tchawiczo-przełykowych, osoby po usunięciu krtani coraz częściej sięgają po wymienniki ciepła i wilgoci, które są już refundowane, urządzenie typu laryngofon zyskało dużą przychylność ze strony osób po laryngektomii oraz nadal naucza się mowy przełykowej podczas terapii indywidualnych i grupowych. Ponadto w ciągu tych kilku lat dokonano transplantacji krtani i nadal rozwijają się metody rekonstrukcyjne. Co więcej, doszło do rozwoju technologii i zaczęto wdrażać elektronikę wspomagającą mówienie. W terapii logopedycznej istotnym elementem stała się również stymulacja węchu z zastosowaniem urządzenia Olfactor, umożliwiającego wtłaczanie zapachów do przedsionka jamy nosowej.
W poniższym artykule na początku zostanie przedstawiona krótka charakterystyka laryngektomii, z uwzględnieniem informacji o współczesnych formach cięcia chirurgicznego oraz konsekwencjach usunięcia krtani. Następnie zostaną scharakteryzowane strategie terapii logopedycznej: naturalna, protetyczna i alternatywna. Na koniec uwaga zostanie skupiona na opisie ewentualnych trudności, z którymi borykają się pacjenci, oraz zostanie zaproponowany zestaw rozwiązań o charakterze praktycznym.

Laryngektomia całkowita – charakterystyka zabiegu

Całkowita laryngektomia, mimo rozwoju metod oszczędzających narząd (radioterapia, immunoterapia), pozostaje standardową metodą lecze...