Dołącz do czytelników
Brak wyników

Modyfikacja karty do prowadzenia logopedycznych badań diagnostyczno-przesiewowych

Artykuły z czasopisma | 19 września 2017 | NR 5
384

W logopedycznych badaniach przesiewowych prowadzonych w przedszkolu i szkole można wykorzystać do zapisu wyników badań ,,Kartę badania diagnostyczno-przesiewowego”, która została opracowana do opisu badań własnych. Karta ta w czasie trwania praktyki logopedycznej została zmodyfikowana i dostosowana do potrzeb logopedów.

»

Obecna propozycja karty stanowi modyfikację arkusza opublikowanego w artykułach: „Zaburzenia mowy u dzieci rozpoczynających naukę szkolną i ich wpływ na trudności w zakresie czytania i pisania” i „O potrzebie ujednolicenia logopedycznych badań przesiewowych” (prowadzonych w przedszkolach i szkołach podstawowych1. W obecnej wersji karta została rozbudowana, pojawiły się dodatkowe stwierdzenia dotyczące oceny logopedy na poszczególnych etapach badania, została dostosowana do potrzeb związanych z kształceniem logopedów.

Badanie sprawności komunikacyjnej może się odbywać podczas rozmowy kierowanej, dotyczącej najczęściej spraw bliskich dziecku, np. sposobów spędzania wolnego czasu, wakacji, ferii, świąt.

Logopedyczne badanie diagnostyczno-przesiewowych dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym obejmuje ocenę następujących obszarów:

1. Kompetencja językowa i komunikacyjna

2. Sprawność systemowa i komunikacyjna

 Wymienione powyżej zakresy wpisujemy w pierwsze tabelki karty i wypełniamy na podstawie oceny przebiegu całości prowadzonego badania diagnostyczno-przesiewowego. Wstępnej oceny kompetencji językowych i komunikacyjnych oraz sprawności systemowych i komunikacyjnych dokonujemy od momentu wejścia dziecka do gabinetu już na podstawie pierwszego kontaktu z dzieckiem. Badanie sprawności komunikacyjnej może się odbywać podczas rozmowy kierowanej, dotyczącej najczęściej spraw bliskich dziecku, np. sposobów spędzania wolnego czasu, wakacji, ferii, świąt. Możemy zaproponować ułożenie historyjki obrazkowej oraz wypowiedź spontaniczną na temat zademonstrowanej ilustracji, np. „Na placu zabaw” z zestawu pomocy H. Rodak i H. Nawrockiej „Od obrazka do słowa”.

3.            Artykulacja najczęściej zaburzonych głosek

Badania własne dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym wskazują na grupy głosek najczęściej zaburzonych. Proponuję w badaniach przesiewowych sprawdzić ich artykulację. Sprawność artykulacyjna dzieci powinna być poddana obserwacji: wzrokowej, słuchowej i dotykowej podczas całego badania logopedycznego. Do określenia rodzaju i charakteru zaburzenia artykulacji można wykorzystać:

a) nazywanie obrazków na podstawie zmodyfikowanego kwestionariusza obrazkowego H. Rodak i H. Nawrockiej. „Od obrazka do słowa”;

b) wypowiedź na temat obrazka sytuacyjnego;

c) powtarzanie – można użyć próby do badania kinestezji artykulacyjnej oraz powtarzanie zdań za badającym:

Jasio niesie książki.

Kazio ma zielone guziki.

Ciocia kupiła ciastka.

W łodzi siedzą dzieci.

Na stole stoi słoik.

W zlewie jest zmywak.

Na tacy są owoce.

Dzwonek dzwoni na lekcję.

W szatni stoją wieszaki.

Po rzece pływają żaglówki.

Uczeń czyta w czytelni czytankę.

Lubię lody waniliowe.

Po futrynie chodzi biedronka.

Kotek pije mleko.

Górnik kopie węgiel.

Na stole leży kalendarz.

Tata tapetuje pokój.

Dach domu jest niebieski.

Na dębie jest gniazdo.

W nocy było zimno.2

4. Budowa aparatu artykulacyjnego

Podczas badania sprawności aparatu artykulacyjnego powinno się obserwować także jego budowę: podniebienie, język, zęby oraz stan zgryzu. Za zgryz prawidłowy uznajemy taki układ łuków zębowych, w którym przy zwarciu szczęk obserwuje się zachodzenie siekaczy górnych w 1/3 długości na siekacze dolne, układanie się w triady zębów trzonowych i przedtrzonowych oraz zachowanie linii pośrodkowej. Odstępstwa od tej normy uznaje się za zgryz nieprawidłowy.

5. Badanie sprawności warg i języka

Sprawność warg i języka można ocenić na podstawie opracowanej na potrzeby tych badań własnej próby składającej się z dziesięciu ruchów warg i języka, ocenianych w skali czterostopniowej (opublikowana w „Forum Logopedy” nr 3).

6. Czynności fizjologiczne w obrębie aparatu artykulacyjnego

Czynności orofacjalne w obrębie aparatu artykulacyjnego (oddychanie, połykanie, żucie, gryzienie i odgryzanie) bada się podczas spotkań w gabinecie logopedycznym oraz obserwacji czynionych podczas hospitacji zajęć w grupie, na lekcji, zabaw w świ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy