Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia z pomysłem

26 września 2017

NR 10 (Listopad 2015)

Wskazówki dla pracujących z laryngektomowanymi

326

Zrozumieć osoby po usunięciu krtani.1

„Dlaczego mnie to spotkało? Co takiego zrobiłem? Jak to teraz będzie, no jak?”

Choroba nowotworowa, „cały ten rak” sprawia, że zaczynamy stawiać pytania dotyczące przyczyn istnienia: pojawia się świadomość własnej śmiertelności, ogromna chęć zrobienia czegoś prawdziwego i sensownego, zanim odejdziemy.

„Nie mówię, to z nikim nie gadam. Po co ?”, „Nie chodzę do ludzi. Jak byłem zdrowy, to byli przyjaciele, a po operacji Tadek nawet nie przyszedł”, „Mówią, po raku to nogami do przodu. No to czekam…”.

Trzeba przestać walczyć z chorobą, a rozpocząć walkę o jakość swojego życia. Dopóki nie zdamy sobie z tego sprawy, naszą pooperacyjną egzystencją będą rządzić emocje. Wywierają one ogromny wpływ na układ immunologiczny, zachorowalność, na nasze życie. W hierarchii „emocjonalności” najniżej są ulokowane emocje, wyżej – uczucia i odczucia. Mają one ogromną moc. Emocjami są pierwotne reakcje bezwarunkowe o podłożu biologicznym: głód, pragnienie, pożądanie, walka o byt i przetrwanie. Złożone uczucia to: gniew, lęk, miłość, przyjaźń ze wszystkimi jej odcieniami. Odczucia pojawiają się, gdy odnosimy życie do ważnych wartości. Należą do nich np. poczucie winy, niższej wartości, mocy…

Ważne, by poznać i zrozumieć swoje uczucia, ale nie ulegać im bezwolnie, nie czuć się nimi spętanym i np. nie zamieniać zawstydzenia w gniew i złość. Gdy poznamy uczucia, możemy przestać się ich bać. Wykorzystamy je, aby odważnie stanąć przed samym sobą, poczuć całą swoją wartość i siłę, kształtować relacje z bliskimi. Zaczniemy żyć, świadomie zawdzięczając coś samemu sobie.

„Nie popłynę więcej na ryby, nie skończę remontu w kuchni. Farba mnie dusi. Mówiłem ci, teraz ciężko mi dźwigać. Na ramię worka ziemniaków nie zarzucę. No, jest jeszcze coś: powiedz, ale szczerze – czy do końca życia będę jadł trawę? No wiesz, smaku, kurcze, nie czuję. I schabowy nie pachnie. I co z tym zrobić, sama powiedz?”.

Po usunięciu krtani zmienia się napięcie mięśni w klatce piersiowej i tłoczni brzusznej. Rośnie powoli. Wszelkie ruchy typu „wyciskanie”, gwałtowne podnoszenie dużych ciężarów mogą powodować ból prowadzący do omdlenia. Ciężary podnosimy na nogach ugiętych w kolanach, opieramy na biodrze, a potem na ramieniu. Zmysł węchu, który współgra ze smakiem, tracimy po zabiegu, ponieważ zostaje wytworzona nowa droga oddechowa w linii środkowej szyi. Nie oddychamy już przez nos ani przez usta. Można jednak – po odpowiednich ćwiczeniach – odzyskać częściowo zmysł zapachu. Krótko po zabiegu tracimy też zmysł smaku (zależy to również od rozległości pola operacyjnego), ale w większości przypadków odzyskujemy go.

„Ludzie traktują nas jak chorych na HIV. Kiedy jadę tramwajem i odkrztuszam – usuwają się. Patrzą jak na kosmitę: „Ooo! kaszle szyją!”. A jak jeszcze coś powiem tym swoim głosem jak Robokop, to uciekają! A ty, Magda, mówisz, że on jest piękny. Ajjj…”.

Toleranc...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy