Dołącz do czytelników
Brak wyników

Stowarzyszenia osób po operacji usunięcia krtani – laryngektomii całkowitej

Artykuły z czasopisma | 26 września 2017 | NR 10
33

Poziom opieki nad niepełnosprawnymi jest nie tylko miarą humanitarnej cywilizacji społeczeństw, lecz także wskaźnikiem wrażliwości na los słabszego człowieka. Dotyczy to również osób laryngektomowanych. Okazuje się, że niezwykle ważną rolę w odzyskaniu poczucia sensu życia, rehabilitacji, terapii głosu i w powrocie do szeroko pojętego życia społecznego mogą odgrywać stowarzyszenia i ruchy samopomocowe.

Najcenniejsza jest wymiana informacji i doświadczeń pomiędzy samymi laryngektomowanymi. Członkowie stowarzyszenia służą radą i pomocą oczekującym na operację pacjentom, a także tym wszystkim, którym życie po laryngektomii stwarza nowe problemy. Spotkania są również okazją do nawiązania znajomości i przyjaźni, dają szansę wyjścia z izolacji, do której usposabia utrudniona komunikacja słowna.

W minionym 25-leciu obserwowaliśmy w naszym kraju dynamiczny wzrost poziomu rehabilitacji w jej różnych aspektach. Po pierwsze, została ona włączona do procesu leczenia, po drugie – jej celem stało się zarówno przywrócenie utraconej funkcji, jak i poprawa jakości życia w różnych wymiarach – zawodowym, społecznym i rodzinnym. Po trzecie, nastąpił rozwój tzw. rehabilitacji środowiskowej, organizacji pozarządowych i ruchów samopomocowych, których przykładem są stowarzyszenia osób po operacji usunięcia krtani – laryngektomowanych.

Poprawa jakości życia jest szczególnie ważna w procesie leczenia chorób onkologicznych. Rak ma charakter lękotwórczy ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami. Stosowane podczas operacji nowoczesne techniki medyczne wyprzedzają niekiedy możliwości akceptacji psychicznej i adaptacji do nowych warunków funkcjonowania po rozległych operacjach. U osób po laryngektomii całkowitej z powodu raka krtani oprócz lęku związanego z rozpoznaniem choroby i możliwością jej nawrotu występują często negatywne odczucia związane z konsekwencjami leczenia chirurgicznego: utratą dźwięcznego głosu i mowy oraz widocznym oszpeceniem szyi. Osoby te częściej niż w innych schorzeniach onkologicznych doświadczają reakcji depresyjnych, są skłonne do izolacji.

Polska od wielu lat należy do krajów o wysokiej zapadalności na raka krtani. Wzrastająca liczba ludzi młodych po laryngektomii i konieczność ich wczesnej rehabilitacji stworzyły potrzebę poszukiwania nowych form i metod postępowania.

Pierwszy klub osób laryngektomowanych

Początki kompleksowych form rehabilitacji w grupach wsparcia społecznego to 1987 r., kiedy to przy Klinice Otolaryngologii Akademii Medycznej w Bydgoszczy zorganizowano Klub Laryngektomowanych – psychoterapeutyczną wspólnotę ludzi po operacji krtani. Początkowo jedyną formą działalności były spotkania klubowe, które łączyły cele rehabilitacyjne i psychoterapeutyczne. Grupowa nauka mowy przełykowej, jako uzupełnienie indywidualnych spotkań z logopedą, dawała dobre efekty. Stwarzała możliwości porównania własnych osiągnięć, umożliwiała przełamywanie barier przed rozpoczęciem mówienia w towarzystwie innych osób. Przyjazne otoczenie osób z podobnym problemem przyczyniło się do obniżenia lęku, a więc zapewniło wsparcie emocjonalne. Przy społecznej współpracy lekarzy, logopedów, pielęgniarek oraz samych pacjentów ustalono formy działania oraz podstawowe zadania programowe Klubu Laryngektomowanych:

  • comiesięczne spotkania klubowe z grupową nauką mowy zastępczej,
  • indywidualna nauka mowy i głosu z logopedą,
  • aktywna pomoc osób dobrze mówiących w nauce mowy i głosu,
  • pomoc osób po przebytej rehabilitacji pacjentom oczekującym na operację,
  • organizowanie turnusów rehabilitacyjnych,
  • pogadanki z lekarzami: foniatrą, laryngologiem, onkologiem oraz psychologiem.

Z czasem poszerzał się zakres pracy Klubu o działalność wydawniczą, pomoc socjalną i prawną, pozyskiwanie sprzętu pomocniczego oraz kontakty z laryngektomowanymi i logopedami z innych województw. Doświadczenia ośrodka bydgoskiego, przekazywane podczas wspólnych turnusów rehabilitacyjnych, zaowocowały tworzeniem grup samopomocowych przy innych klinikach i oddziałach laryngologicznych w Polsce wykonujących laryngektomie całkowite.

Polskie Towarzystwo Laryngektomowanych

W 1991 r. zarejestrowano Polskie Towarzystwo Laryngektomowanych z siedzibą Zarządu Głównego w Bydgoszczy. W 2005 r. Zarząd Główny został przeniesiony do Opola, a następnie, w 2008 r. – do Zabrza. Aktualnie w strukturach Polskiego Towarzystwa Laryngektomowanych pozostaje 10 oddziałów rejonowych. Niezależne stowarzyszenia powstały w Zielonej Górze, Warszawie, Sosnowcu i w Bydgoszczy. Wszystkie te społeczne, pozarządowe struktury funkcjonowały i nadal działają przy aktywnym udziale samych laryngektomowanych.

Program funkcjonowania oddziałów regionalnych obejmuje:

  • zapewnienie laryngektomowanym możliwości kompleksowej rehabilitacji, tj. rehabilitacji mowy, fizycznej, psychicznej, społecz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy