Dołącz do czytelników
Brak wyników

Stowarzyszenia osób po operacji usunięcia krtani – laryngektomii całkowitej

Artykuły z czasopisma | 26 września 2017 | NR 10
142

Poziom opieki nad niepełnosprawnymi jest nie tylko miarą humanitarnej cywilizacji społeczeństw, lecz także wskaźnikiem wrażliwości na los słabszego człowieka. Dotyczy to również osób laryngektomowanych. Okazuje się, że niezwykle ważną rolę w odzyskaniu poczucia sensu życia, rehabilitacji, terapii głosu i w powrocie do szeroko pojętego życia społecznego mogą odgrywać stowarzyszenia i ruchy samopomocowe.

Najcenniejsza jest wymiana informacji i doświadczeń pomiędzy samymi laryngektomowanymi. Członkowie stowarzyszenia służą radą i pomocą oczekującym na operację pacjentom, a także tym wszystkim, którym życie po laryngektomii stwarza nowe problemy. Spotkania są również okazją do nawiązania znajomości i przyjaźni, dają szansę wyjścia z izolacji, do której usposabia utrudniona komunikacja słowna.

W minionym 25-leciu obserwowaliśmy w naszym kraju dynamiczny wzrost poziomu rehabilitacji w jej różnych aspektach. Po pierwsze, została ona włączona do procesu leczenia, po drugie – jej celem stało się zarówno przywrócenie utraconej funkcji, jak i poprawa jakości życia w różnych wymiarach – zawodowym, społecznym i rodzinnym. Po trzecie, nastąpił rozwój tzw. rehabilitacji środowiskowej, organizacji pozarządowych i ruchów samopomocowych, których przykładem są stowarzyszenia osób po operacji usunięcia krtani – laryngektomowanych.

Poprawa jakości życia jest szczególnie ważna w procesie leczenia chorób onkologicznych. Rak ma charakter lękotwórczy ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami. Stosowane podczas operacji nowoczesne techniki medyczne wyprzedzają niekiedy możliwości akceptacji psychicznej i adaptacji do nowych warunków funkcjonowania po rozległych operacjach. U osób po laryngektomii całkowitej z powodu raka krtani oprócz lęku związanego z rozpoznaniem choroby i możliwością jej nawrotu występują często negatywne odczucia związane z konsekwencjami leczenia chirurgicznego: utratą dźwięcznego głosu i mowy oraz widocznym oszpeceniem szyi. Osoby te częściej niż w innych schorzeniach onkologicznych doświadczają reakcji depresyjnych, są skłonne do izolacji.

Polska od wielu lat należy do krajów o wysokiej zapadalności na raka krtani. Wzrastająca liczba ludzi młodych po laryngektomii i konieczność ich wczesnej rehabilitacji stworzyły potrzebę poszukiwania nowych form i metod postępowania.

Pierwszy klub osób laryngektomowanych

Początki kompleksowych form rehabilitacji w grupach wsparcia społecznego to 1987 r., kiedy to przy Klinice Otolaryngologii Akademii Medycznej w Bydgoszczy zorganizowano Klub Laryngektomowanych – psychoterapeutyczną wspólnotę ludzi po operacji krtani. Początkowo jedyną formą działalności były spotkania klubowe, które łączyły cele rehabilitacyjne i psychoterapeutyczne. Grupowa nauka mowy przełykowej, jako uzupełnienie indywidualnych spotkań z logopedą, dawała dobre efekty. Stwarzała możliwości porównania własnych osiągnięć, umożliwiała przełamywanie barier przed rozpoczęciem mówienia w towarzystwie innych osób. Przyjazne otoczenie osób z podobnym problemem przyczyniło się do obniżenia lęku, a więc zapewniło wsparcie emocjonalne. Przy społecznej współpracy lekarzy, logopedów, pielęgniarek oraz samych pacjentów ustalono formy działania oraz podstawowe zadania programowe Klubu Laryngektomowanych:

  • comiesięczne spotkania klubowe z grupową nauką mowy zastępczej,
  • indywidualna nauka mowy i głosu z logopedą,
  • aktywna pomoc osób dobrze mówiących w nauce mowy i głosu,
  • pomoc osób po przebytej rehabilitacji pacjentom oczekującym na operację,
  • organizowanie turnusów rehabilitacyjnych,
  • pogadanki z lekarzami: foniatrą, laryngologiem, onkologiem oraz psychologiem.

Z czasem poszerzał się zakres pracy Klubu o działalność wydawniczą, pomoc socjalną i prawną, pozyskiwanie sprzętu pomocniczego oraz kontakty z laryngektomowanymi i logopedami z innych województw. Doświadczenia ośrodka bydgoskiego, przekazywane podczas wspólnych turnusów rehabilitacyjnych, zaowocowały tworzeniem grup samopomocowych przy innych klinikach i oddziałach laryngologicznych w Polsce wykonujących laryngektomie całkowite.

Polskie Towarzystwo Laryngektomowanych

W 1991 r. zarejestrowano Polskie Towarzystwo Laryngektomowanych z siedzibą Zarządu Głównego w Bydgoszczy. W 2005 r. Zarząd Główny został przeniesiony do Opola, a następnie, w 2008 r. – do Zabrza. Aktualnie w strukturach Polskiego Towarzystwa Laryngektomowanych pozostaje 10 oddziałów rejonowych. Niezależne stowarzyszenia powstały w Zielonej Górze, Warszawie, Sosnowcu i w Bydgoszczy. Wszystkie te społeczne, pozarządowe struktury funkcjonowały i nadal działają przy aktywnym udziale samych laryngektomowanych.

Program funkcjonowania oddziałów regionalnych obejmuje:

  • zapewnienie laryngektomowanym możliwości kompleksowej rehabilitacji, tj. rehabilitacji mowy, fizycznej, psychicznej, społecz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy