Nastawienia głosu w terapii logopedycznej

Nastawienia głosu w terapii logopedycznej

Nastawienie głosu można rozumieć jako sposób jego tworzenia w przestrzeni krtani, sposób ten wynika bezpośrednio z techniki zwierania się fałdów głosowych. Inaczej rzecz ujmując, jest to rodzaj fonacji zależny od sposobu i siły właściwych dla kontaktowania się fałdów głosowych w czasie tworzenia głosu, a także od synchronizacji tego procesu z przechodzącym przez przestrzeń krtani wydechem. Synonimem określenia „nastawienie głosu” jest atak głosowy.

Biorąc pod uwagę sposób zwierania się fałdów głosowych w procesie fonacji, wyróżnia się trzy rodzaje nastawienia (ataku): miękkie – prawidłowe, oraz twarde i chuchające – uznawane za patologiczne. Dwa ostatnie mogą wynikać z nieprawidłowego działania całego układu głosowego, obejmującego krtań, układ oddechowy, narządy artykulacyjne, szkielet kostny i mięśnie, przede wszystkim klatki piersiowej, obręczy barkowej, szyi oraz głowy, a także z zaburzeń funkcjonowania układu nerwowego koordynującego pracę tych struktur na poziomie zarówno ośrodkowym, jak i obwodowym. Patologiczne nastawienia mogą wynikać z nawyku wypowiadającej się osoby, ale mogą pojawić się także jako zaburzenie o charakterze wtórnym wobec występujących już schorzeń.

Miękkie nastawienie głosu

Aktywność fałdów głosowych w czasie miękkiego nastawienia głosu można opisać jako jednocześnie rozpoczynający się proces obejmujący drgania fałdów głosowych, ich zbliżenie się i kontakt, a także przedostawanie się przez przestrzeń krtani strumienia powietrza. Te niemal równocześnie rozpoczynające się, a następnie trwające aktywności określa się mianem koordynacji oddechowo-funkcyjnej. Podczas wytwarzania dźwięku fałdy głosowe, podejmując aktywność, zbliżają się do siebie. W tym czasie obserwuje się między nimi wąską, eliptyczną szczelinę umożliwiającą swobodną aktywność tych struktur. Drgania fałdów głosowych zsynchronizowane są z fazą wydechową pod względem jej siły, długości trwania, a także jej początku i końca. Prawidłowemu, miękkiemu nastawieniu głosowemu nie towarzyszą zbędne zwarcia krtaniowe, charakterystyczne przede wszystkim dla podwyższonego napięcia mięśniowego i nastawienia...