Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zasady i zalecenia pracy terapeutycznej z rodziną w sytuacji diagnozy niepełnosprawności u dziecka

Artykuły z czasopisma | 5 marca 2018 | NR 12
84

Rozmowa z dr hab. Hanną Żuraw – zajmującą się badaniami społecznego uczestnictwa osób niepełnosprawnych w życiu rodzinnym, edukacji i pracy oraz problemami i patologiami społecznymi – o tym, jak współpracować z rodzicami przy prowadzeniu terapii dziecka niepełnosprawnego.

 

Jakie są uwarunkowania reakcji emocjonalnej rodziców na niepełnosprawność dziecka? 
 
Reakcje rodzicielskie mają swoją dynamikę. Rozpoczynają się szokiem, który trwa relatywnie krótko, ale odznacza się gwałtownymi reakcjami – krzykiem, płaczem, gniewem, stanami niepełnej świadomości i stanami pomrocznymi. Potem następuje drugi etap, zwany etapem kryzysu. Ma on postać psychologicznej żałoby po stracie pewnej części siebie przez rodzica. Chodzi o stratę części „Ja” (Ja rodzica dziecka pełnosprawnego) i symboliczną stratę części dziecka – dziecka pełnosprawnego. W etapie trzecim – pozornego przystosowania – zaczynają działać psychologiczne mechanizmy obronne: represja, zaprzeczanie, racjonalizacja, regresja, szukanie winnego, agresja skierowana na siebie i innych. Pewna grupa rodziców pozostaje na tym etapie, nie chcąc pogodzić się z rzeczywistością. Przysparza im to cierpień, ale choćby za cenę negowania faktów starają się zachować pozytywny wizerunek własnej osoby jako rodzica dziecka pełnosprawnego lub nie tak głęboko niesprawnego. 
Dobrze jest, jeśli rodzice osiągną czwarty etap konstruktywnego przystosowania: dostrzegania postępów w rozwoju, cech ogólnoludzkich, przebywania, poszukiwania efektywnych rozwiązań, uczuć pozytywnych.
Błędem byłoby przypuszczać, że każda dysfunkcja rodzi tak silne cierpienia. Rodzice jako członkowie społeczności przyswajają obowiązujące w nim schematy, normy i wartości. Uczą się waloryzowania poszczególnych chorób, defektów itp.

 

Jakie rodzaje pomocy rodzinom z dzieckiem  niepełnosprawnym są najskuteczniejsze? 

Zważywszy rozległość i różnorodność problemów rodziny z dzieckiem z niepełnosprawnością, oferuje się im dzisiaj szereg programów pomocowych. Wśród modeli poradnictwa wyróżniam, za Małgorzatą Kościelską, dwa główne paradygmaty:

  • model tradycyjny: w którym rodzic ma być posłusznym narzędziem terapii, bywa obwiniany za brak postępów w rehabilitacji i przypisuje mu się sprawstwo niepełnosprawności dziecka. W tym podejściu pozbawia się rodzica prawa głosu i prawa odczuwania i wyrażania dyskomfortu psychicznego, 
  • w modelu interakcyjnym rodzic jest pojmowany jako podmiot i obiekt terapii. Przyjmuje się, że ma prawo nie wiedzieć, nie rozumieć zaleceń wypowiadanych w języku specjalistycznym. Ma też prawo odczuwać zmęczenie i żal. Istotna jest zasada, według której poprawa funkcjonowania rodziny stanowi warunek usprawnienia dziecka. Zadanie terapeuty polega na...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Logopedy"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy