Samorząd zawodowy logopedów w projekcie ustawy o zawodzie logopedy i samorządzie zawodowym logopedów w świetle przepisów Konstytucji

Przepisy dotyczące struktury, kompetencji i wyborów do organów samorządu zawodowego logopedów znajdują się w rozdziale ósmym projektu ustawy o zawodzie logopedy i samorządzie zawodowym logopedów. Nie tylko jednak te przepisy dotyczą samorządu zawodowego. Przyjęte w projekcie ustawy rozwiązania związane są z funkcjami, jakie pełni samorząd zawodowy w państwie polskim w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 
Przybliżenie instytucji samorządu zawodowego jest ważne, aby zrozumieć, jakie konsekwencje wiążą się z powołaniem samorządu zawodowego logopedów oraz z jakich przyczyn w projekcie ustawy przyjęto określone rozwiązania prawne. 

Funkcje samorządu zawodowego wynikające z Konstytucji

Samorząd zawodowy umożliwia określonej grupie zawodowej samodzielne rozstrzyganie w określonych granicach o swoich sprawach. U podstaw tego rozstrzygnięcia leży przekonanie, że przedstawiciele danego zawodu mają z reguły najlepszą wiedzę fachową dotyczącą uwarunkowań jego wykonywania.
Prawo do tworzenia samorządów zawodowych wynika z art. 17 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym samorząd zawodowy reprezentuje osoby wykonujące zawody zaufania publicznego oraz sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Z przepisu tego wynika więc, że samorząd zawodowy łączy dwie różne funkcje. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 maja 2001 r. scharakteryzował je następująco: „Pierwsza funkcja to reprezentowanie na zewnątrz osób wykonujących tego rodzaju zawody, a więc reprezentowanie tych osób zarówno wobec obywateli i ich organizacji, jak i przed organami państwa. Druga funkcja sprowadza się do starań o zapewnienie należytego wykonywania tych zawodów, zawsze jednak podejmowanych w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony”. Obie te funkcje samorządu zawodowego wyrażono w art. 5 ust. 1 projektu ustawy o zawodzie logopedy i samorządzie zawodowym logopedów, który stanowi, że samorząd zawodowy logopedów reprezentuje osoby wykonujące zawód logopedy oraz sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem tego zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. 
Funkcja reprezentowania „na zewnątrz” osób wykonujących dany zawód obejmuje szczególnie następujące działania samorządów zawodowych: formułowanie przez samorządy zawodowe wobec...